Ocena jakości aplikacji żywieniowych oraz uwarunkowania ich stosowania: bariery i czynniki sprzyjające
DOI:
https://doi.org/10.15611/nit.2025.41.08Słowa kluczowe:
aplikacje mobilne, żywienie, uMARS, mHealth, ocena jakościAbstrakt
Cel: Celem badania była ocena jakości i funkcjonalności mobilnych aplikacji żywieniowych dostępnych w Google Play Store na rynku polskim z wykorzystaniem kwestionariusza uMARS oraz identyfikacja barier i ułatwień związanych z ich użytkowaniem w obszarze mHealth.
Metodyka: Przegląd aplikacji przeprowadzono w czerwcu 2023 roku w kategorii Health and Fitness, zawężając wybór do bezpłatnych, najpopularniejszych aplikacji ukierunkowanych na liczenie kalorii, z oceną użytkowników co najmniej 4,0 oraz liczbą pobrań co najmniej 5 milionów, dostępnych w języku polskim i angielskim. Do analizy włączono cztery aplikacje: MyFitnessPal, FatSecret, Fitatu oraz YAZIO. Każdą aplikację testowano przez 14 dni, a następnie oceniano przy użyciu uMARS w trzech grupach wiekowych z uwzględnieniem płci. Zebrano również dane jakościowe dotyczące barier i ułatwień korzystania z aplikacji.
Wyniki: Najwyższą średnią ocenę ogólną uzyskała aplikacja FatSecret, następnie Fitatu i MyFitnessPal, natomiast najniższą YAZIO. Najlepiej ocenianym obszarem była funkcjonalność, podczas gdy większe zróżnicowanie dotyczyło jakości informacji oraz zaangażowania. W analizie jakościowej jako istotne bariery wskazywano obawy o prywatność danych, koszty funkcji premium oraz trudność utrzymania regularności rejestrowania danych. Ułatwienia obejmowały możliwość monitorowania postępów, personalizację, integrację z urządzeniami ubieralnymi oraz funkcje wspierające motywację.
Implikacje i rekomendacje: Wyniki badania wskazują, że naukowa ocena aplikacji żywieniowych powinna wykraczać poza analizę ich funkcjonalności technicznej i obejmować również jakość informacji oraz potencjał do podtrzymywania zaangażowania użytkownika. Uzyskane rezultaty potwierdzają także zasadność łączenia standaryzowanej oceny jakości aplikacji z analizą barier i czynników sprzyjających ich stosowaniu, ponieważ to właśnie te elementy warunkują ich praktyczną użyteczność i trwałość użytkowania. Dodatkowo praca uzupełnia badania dotyczące jakości aplikacji żywieniowych dostępnych na rynku polskim, tworząc podstawę do dalszych analiz porównawczych oraz badań nad ich skutecznością w kształtowaniu zachowań żywieniowych.
Oryginalność/wartość: Badanie łączy standaryzowaną ocenę jakości aplikacji z perspektywy użytkownika z analizą jakościową barier i ułatwień korzystania, dostarczając wniosków przydatnych dla projektowania aplikacji, edukacji zdrowotnej oraz dalszych badań nad skutecznością narzędzi mHealth.
Pobrania
Bibliografia
Azevedo, R. F. L., Varzino, M., Steinman, E., & Rogers, W. A. (2025). Evaluating Effectiveness of mHealth Apps for Older Adults with Diabetes: Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Journal of Medical Internet Research, 27(1), e65855. https://doi.org/10.2196/65855
Baumel, A., & Yom-Tov, E. (2018). Predicting User Adherence to Behavioral eHealth Interventions in the Real World: Examining which Aspects of Intervention Design Matter Most. Translational Behavioral Medicine, 8(5), 793-798. https://doi.org/10.1093/tbm/ibx037
Bzikowska-Jura, A., Sobieraj, P., & Raciborski, F. (2021). Low Comparability of Nutrition-Related Mobile Apps against the Polish Reference Method-A Validity Study. Nutrients, 13(8). https://doi.org/10.3390/nu13082868
Chen, H., Schoefer, K., Manika, D., & Tzemou, E. (2024). The “Dark Side” of General Health and Fitness-Related Self-Service Technologies: A Systematic Review of the Literature and Directions for Future Research. Journal of Public Policy and Marketing, 43(2), 151-170. https://doi.org/10.1177/07439156231224731
Dennison, L., Morrison, L., Conway, G., & Yardley, L. (2013). Opportunities and Challenges for Smartphone Applications in Supporting Health Behavior Change: Qualitative Study. Journal of Medical Internet Research, 15(4), e86. https://doi.org/10.2196/jmir.2583
Evenepoel, C., Clevers, E., Deroover, L., van Loo, W., Matthys, C., & Verbeke, K. (2020). Accuracy of Nutrient Calculations Using the Consumer-Focused Online App MyFitnessPal: Validation Study. Journal of Medical Internet Research, 22(10), e18237. https://doi.org/10.2196/18237
Faessen, J. P. M., Lucassen, D. A., Buso, M. E. C., Camps, G., Feskens, E. J. M., & Brouwer-Brolsma, E. M. (2022). Eating for 2: A Systematic Review of Dutch App Stores for Apps Promoting a Healthy Diet during Pregnancy. Current Developments in Nutrition, 6(6), nzac087. https://doi.org/10.1093/cdn/nzac087
Fallaize, R., Franco, R. Z., Pasang, J., Hwang, F., & Lovegrove, J. A. (2019). Popular Nutrition-Related Mobile Apps: An Agreement Assessment Against a UK Reference Method. JMIR mHealth and uHealth, 7(2), e9838. https://doi.org/10.2196/mhealth.9838
Fernandez-Lazaro, C. I., Santamaría, G., Fernandez Milano, A., Martin-Vergel, M. I., & Fernandez-Lazaro, D. (2024). Nutrition-Related Mobile Apps in the Spanish App Stores: Quality and Content Analysis. JMIR MHealth and UHealth, 12(1), e52424. https://doi.org/10.2196/52424
Franco, R. Z., Fallaize, R., Lovegrove, J. A., & Hwang, F. (2016). Popular Nutrition-Related Mobile Apps: A Feature Assessment. JMIR mHealth and uHealth, 4(3), e85. https://doi.org/10.2196/mhealth.5846
Grundy, Q., Chiu, K., Held, F., Continella, A., Bero, L., & Holz, R. (2019). Data Sharing Practices of Medicines Related Apps and the Mobile Ecosystem: Traffic, Content, and Network Analysis. BMJ, 364, 920. https://doi.org/10.1136/bmj.l920
Jospe, M. R., Fairbairn, K. A., Green, P., & Perry, T. L. (2015). Diet App Use by Sports Dietitians: A Survey in Five Countries. JMIR mHealth and uHealth, 3(1). https://doi.org/10.2196/mhealth.3345
Knight, E., Stuckey, M. I., Prapavessis, H., & Petrella, R. J. (2015). Public Health Guidelines for Physical Activity: Is There an App for That? A Review of Android and Apple App Stores. JMIR mHealth and uHealth, 3(2). https://doi.org/10.2196/mhealth.4003
König, L. M., Attig, C., Franke, T., & Renner, B. (2021). Barriers to and Facilitators for Using Nutrition Apps: Systematic Review and Conceptual Framework. JMIR mHealth and uHealth, 9(6), e20037. https://doi.org/10.2196/20037
Krebs, P., & Duncan, D. T. (2015). Health App Use among US Mobile Phone Owners: A National Survey. JMIR mHealth and uHealth, 3(4), e101. https://doi.org/10.2196/mhealth.4924
Levine, D. M., Co, Z., Newmark, L. P., Groisser, A. R., Holmgren, A. J., Haas, J. S., & Bates, D. W. (2020). Design and Testing of a Mobile Health Application Rating Tool. NPJ Digital Medicine, 3, 74. https://doi.org/10.1038/s41746-020-0268-9
Lyzwinski, L. N., Edirippulige, S., Caffery, L., & Bambling, M. (2019). Mindful Eating Mobile Health Apps: Review and Appraisal. JMIR Mental Health, 6(8). https://doi.org/10.2196/12820
Mandracchia, F., Llauradó, E., Tarro, L., Valls, R. M., & Solà, R. (2020). Mobile Phone Apps for Food Allergies or Intolerances in App Stores: Systematic Search and Quality Assessment Using the Mobile App Rating Scale (MARS). JMIR mHealth and uHealth, 8(9), e18339. https://doi.org/10.2196/18339
Marston, H. R., & Hall, A. K. (2016). Gamification: Applications for Health Promotion and Health Information Technology Engagement. In D. Novák, B. Tulu, & H. Brendryen (Eds.), Handbook of Research on Holistic Perspectives in Gamification for Clinical Practice (pp. 78-104). Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/978-1-4666-9522-1.ch005
Martinon, P., Saliasi, I., Bourgeois, D., Smentek, C., Dussart, C., Fraticelli, L., & Carrouel, F. (2022). Nutrition-Related Mobile Apps in the French App Stores: Assessment of Functionality and Quality. JMIR Mhealth and Uhealth, 10(3), e35879. https://doi.org/10.2196/35879
Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., Antes, G., Atkins, D., Barbour, V., Barrowman, N., Berlin, J. A., Clark, J., Clarke, M., Cook, D., D’Amico, R., Deeks, J. J., Devereaux, P. J., Dickersin, K., Egger, M., Ernst, E., Gøtzsche, P. C., … Tugwell, P. (2009). Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses: The PRISMA Statement. PLoS Medicine, 6(7), e1000097. https://doi.org/10.1371/JOURNAL.PMED.1000097
Mustafa, A. S., Ali, N., Dhillon, J. S., Alkawsi, G., & Baashar, Y. (2022). User Engagement and Abandonment of mHealth: A Cross-Sectional Survey. Healthcare, 10(2), 221. https://doi.org/10.3390/healthcare10020221
Peng, W., Kanthawala, S., Yuan, S., & Hussain, S. A. (2016). A Qualitative Study of User Perceptions of Mobile Health Apps. BMC Public Health, 16(1), 1158. https://doi.org/10.1186/s12889-016-3808-0
Roth, E. (2025). Google’s Play Store Lost Nearly Half Its Apps. The Verge. Retrieved February 18, 2026, from https://www.theverge.com/news/658932/google-play-store-lost-half-apps?utm_source=chatgpt.com
Shinozaki, N., & Murakami, K. (2020). Evaluation of the Ability of Diet-Tracking Mobile Applications to Estimate Energy and Nutrient Intake in Japan. Nutrients, 12(11), 1-17. https://doi.org/10.3390/nu12113327
Statista. (n.d.). Nutrition Apps – Worldwide. Retrieved February 18, 2026, from https://www.statista.com/outlook/hmo/digital-health/digital-fitness-well-being/health-wellness-coaching/nutrition-apps/worldwide?currency=USD
Stoyanov, S. R., Hides, L., Kavanagh, D. J., & Wilson, H. (2016). Development and Validation of the User Version of the Mobile Application Rating Scale (uMARS). JMIR mHealth and uHealth, 4(2), e72. https://doi.org/10.2196/mhealth.5849
Stoyanov, S. R., Hides, L., Kavanagh, D. J., Zelenko, O., Tjondronegoro, D., & Mani, M. (2015). Mobile App Rating Scale: A New Tool for Assessing the Quality of Health Mobile Apps. JMIR mHealth and uHealth, 3(1), e27. https://doi.org/10.2196/mhealth.3422
Teixeira, V., Voci, S. M., Mendes-Netto, R. S., & da Silva, D. G. (2018). The Relative Validity of a Food Record Using the Smartphone Application MyFitnessPal. Nutrition & Dietetics: The Journal of the Dietitians Association of Australia, 75(2), 219-225. https://doi.org/10.1111/1747-0080.12401
Zhang, L., Misir, A., Boshuizen, H., & Ocké, M. (2021). A Systematic Review and Meta-Analysis of Validation Studies Performed on Dietary Record Apps. Advances in Nutrition, 12(6), 2321-2332. https://doi.org/10.1093/advances/nmab058
Pobrania
Opublikowane
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Agata Beźnic, Ewelina Książek
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
