Sprawozdawczość niefinansowa ESG w aspekcie potrzeb informacyjnych małych jednostek gospodarczych
DOI:
https://doi.org/10.15611/nit.2025.41.09Słowa kluczowe:
sprawozdawczość niefinansowa ESG, CSRD, informacje ekonomiczne, małe jednostkiAbstrakt
Cel: Celem artykułu jest ocena możliwości wykorzystania sprawozdawczości niefinansowej (ESG) w podejmowaniu decyzji zarządczych przez małe podmioty zgodnie z ustawą o rachunkowości. Analiza obejmuje aspekty środowiskowe, społeczne i ładu korporacyjnego. Podkreślono rosnące znaczenie ESG w związku z planowanym obowiązkiem raportowania od 2026 r.
Metodyka: Badania oparto na analizie literatury, raportów i przepisów prawa oraz zastosowaniu metod opisowych, porównawczych i logicznych. Objęto nimi 29 małych przedsiębiorstw z województwa dolnośląskiego, dobranych celowo. Dane zebrano w okresie 01.10.2024–31.03.2025 za pomocą ankiet i wywiadów, z zachowaniem anonimowości.
Wyniki: Stwierdzono niski poziom raportowania ESG – jedynie 13,79% firm sporządza raporty dobrowolnie, a większość nie prowadzi takiej sprawozdawczości. Główne bariery to koszty, brak wiedzy i doświadczenia, ograniczone zasoby kadrowe oraz niska presja interesariuszy. Wskazuje to na wczesny etap wdrażania ESG w sektorze MŚP.
Implikacje i rekomendacje: Zaleca się stopniowe wdrażanie ESG, począwszy od identyfikacji kluczowych obszarów i tworzenia uproszczonych raportów. Istotne jest rozwijanie kompetencji kadry oraz przygotowanie do nowych regulacji. ESG powinno być elementem strategii i źródłem przewagi konkurencyjnej.
Oryginalność/wartość: Artykuł opiera się na badaniach empirycznych wśród małych jednostek, uwzględniających aktualne uwarunkowania prawne. Wartość stanowią dane pozyskane bezpośrednio od przedsiębiorstw i ich interpretacja. Wyniki identyfikują realne problemy, wnosząc wkład poznawczy i praktyczny.
Pobrania
Bibliografia
Andrzejewski, M., Chłapek, K. i Krajewska, S. (red.). (2021). Wyzwania sprawozdawczości finansowej i niefinansowej. Difin.
Baklarz, A. (2025). Raportowanie zrównoważonego rozwoju – okiem praktyka. Rachunkowość, (1), 13-18.
Chalastra, M. i Kotapski, R. (2024). Zarządczy rachunek wyników jako niewykorzystana szansa sprawozdawczości w małych i średnich przedsiębiorstwach. Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, 48(1), 11-28. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.4083
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 2006/43/WE oraz dyrektywy 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju
Gop, A., Koc, M., Boguszewski, R., Piłat, A. i Walewski, M. (2024). ESG w opiniach i działaniach polskich przedsiębiorców z sektora MŚP. Bank Gospodarstwa Krajowego, Departament Badań i Analiz. Pobrano 24 kwietnia 2026 z https://www.bgk.pl/files/public/Raporty/ESG_w_MSP_raport_Banku_Gospodarstwa_Krajowego.pdf
Kaźmierczak, M. (2019). Determinanty zarządzania społecznie odpowiedzialnego w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. https://doi.org/10.18559/978-83-66199-28-6
Kobiela-Pionnier, K. (2021). Zintegrowany raport o finansowych i niefinansowych czynnikach tworzenia wartości. Rachunkowość, (8), 9-22.
Kotowska, B. i Martyniuk, O. (2025). Propozycja raportowania ESG z wykorzystaniem już obowiązujących w Polsce ujawnień w sektorze jednostek mikro i małych. Rachunkowość, (4), 3-14.
Krajewska, S., Chłapek, K. i Guziana, B. (2021). Raportowanie niefinansowe w sektorze MŚP w aspekcie gospodarki obiegu zamkniętego. W: M. Andrzejewski, K. Chłapek i S. Krajewska (red.), Wyzwania sprawozdawczości finansowej i niefinansowej (s. 152-154). Difin.
Kwiecień, M., Iwasieczko, B. i Kaczmarczyk, A. (2009). Informacja – wiedza – intelektualizacja rachunkowości. W: E. Sidorczuk-Pietraszko (red.), Funkcjonowanie przedsiębiorstw w warunkach zrównoważonego rozwoju i gospodarki opartej na wiedzy. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku.
Maszczak, T. (2011). Rachunek zysków i strat w aspekcie potrzeb informacyjnych użytkowników. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, (181), 403-410.
Michalczuk, G. i Mikulska, T. (2014). Sprawozdanie zintegrowane jako produkt finalny rachunkowości społecznej. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, (69), 197-207.
Michalczuk, G. i Konarzewska, U. (2019). Znaczenie raportowania niefinansowego w inwestowaniu społecznie odpowiedzialnym. Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, (21), 146-159. https://doi.org/10.22630/PEFIM.2019.21.70.12
Mućko, P. (2025). Raportowanie zrównoważonego rozwoju w świetle regulacji ustawy o rachunkowości. Rachunkowość, (2), 7-12.
Rogowski, W. i Lipski, M. (2022). Znaczenie informacji niefinansowej w świetle wymogów zrównoważonego rozwoju oraz turbulentnego otoczenia. Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, 64(2), 33-44. https://doi.org/10.33119/KNoP.2022.64.2.3
Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1803 z dnia 13 sierpnia 2023 r. przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady
Rówińska, M. (2014). Zakres sprawozdania finansowego małych i średnich jednostek gospodarczych. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, (69), 221-230.
Skowrońska, A. i Tarnawa, A. (red.). (2025). Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Pobrano 24 kwietnia 2026 z https://www.parp.gov.pl/storage/publications/pdf/ROSS_2025_skorygowany_22_07_2025.pdf
Starzyk, N. i Rdzanek, N. (2025). Wpływ ESG na sprawozdawczość finansową – wyzwania i obowiązki. Studia Ekonomiczne, Prawne i Administracyjne, (1), 23-37. https://doi.org/10.24136/sepia.2025.002
Szadziewska, A., Majchrzak, I., Remlein, M. i Szychta, A. (2021). Rachunkowość zarządcza a zrównoważony rozwój przedsiębiorstwa (s. 60-64). Instytut Prawa Gospodarczego Sp. z o.o.
Szalacha, P. (2022). Raportowanie ESG – ujawnianie i prezentacja informacji niefinansowych. Rachunkowość, (10), 10-17.
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.)
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Teresa Maszczak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
