The Impact of the Legal Status of Transmission System Operators on the Integration of the Internal Energy Market, as Exemplified by the Polish Electricity Transmission System Operator
DOI:
https://doi.org/10.15611/e21.2026.04Keywords:
interconnectors, transmission system operator, internal energy market, unbundlingAbstract
Aim: The aim of this article is to demonstrate the importance of interconnections for the functioning and further integration of the internal energy market and to analyze the impact of the legal status of electricity transmission system operators on the integration of the internal energy market.
Methodology: This article was prepared using a legal-dogmatic approach.
Results: The integration of the internal energy market provides numerous benefits to its participants, leading to increased energy supply security and price convergence. It also enables the efficient use of energy from renewable sources, whose share in the EU’s energy mix is steadily increasing. Despite this, market integration is proceeding more slowly than originally anticipated, primarily due to insufficient capacity of existing interconnections, the construction and development of which fall under the responsibilities of the TSO. An analysis of the legal status of the Polish electricity transmission system operator has shown that significant obstacles limiting investments in interconnections within Poland include the Polish TSO operating under a legal monopoly, which also covers the construction and operation of interconnections, as well as flawed ownership unbundling that does not ensure the operator’s full independence from other entities operating in the domestic energy market.
Implications and recommendations: It appears necessary to adapt national regulations to the current needs and challenges of the internal market and to structure them in such a way that they better support investment in interconnections. This should be achieved primarily by abolishing the TSO monopoly, which will enable independent investors to invest in interconnections and act as operators of such facilities, as well as by reducing the State Treasury’s stake in the ownership structure of companies operating in the Polish energy market.
Originality/value: This publication offers a critical analysis of Poland’s energy sector regulations in terms of their effectiveness in achieving both pan-European and national objectives. In light of the ongoing energy crisis, the need for legislative changes aimed at enhancing energy security, as demonstrated in this article, remains particularly relevant.
Downloads
References
Czyżak, P. (2025). New Lines of Defence: How Interconnectors Keep the Lights On. Ember. Pobrano 15 kwietnia 2026 z https://ember-energy.org/latest-insights/new-lines-of-defence-how-interconnectors-keep-the-lights-on
Dyrektywa 96/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 grudnia 1996 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz. U. UE L 27)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 98/30/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. dotycząca wspólnych zasad w odniesieniu do rynku wewnętrznego gazu ziemnego (Dz. U. UE L 204)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L 211)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (Dz. U. UE L 158)
Entso-e. (2023). Ten-Year Network Development Plan 2022. System Needs Study. Opportunities for a More Efficient European Power System in 2030 and 2040. Pobrano 15 kwietnia 2026 z https://eepublicdownloads.blob.core.windows.net/public-cdn-container/tyndp-documents/TYNDP2022/public/system-needs-report.pdf
European Union Agency for the Cooperation of Energy Regulators [ACER]. (2022). ACER’s Final Assessment of the EU Wholesale Electricity Market Design. Pobrano 15 kwietnia 2026 z https://www.acer.europa.eu/sites/default/files/documents/Publications/Final_Assessment_EU_Wholesale_Electricity_Market_Design.pdf
Europejski Trybunał Obrachunkowy. (2023). Sprawozdanie specjalne 03/2023: Integracja wewnętrznego rynku energii elektrycznej. Pobrano 15 kwietnia 2026 z https://www.eca.europa.eu/pl/publications/SR23_03
Eurostat. (2023). Energy Statistics – An Overview. Pobrano 15 kwietnia 2026 z https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Energy_statistics_-_an_overview
Grzegorczyk, F. (2012a). Przedsiębiorstwo publiczne kontrolowane przez państwo. LexisNexis.
Grzegorczyk, F. (2012b). The Electricity Transmission System Operator. Understanding EU Energy Policy. C.H. Beck.
Komisja Europejska. (2014). Opinia Komisji z dnia 9 kwietnia 2014 r. na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 714/2009 oraz art. 10 dyrektywy 2009/72/WE – Polska – Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (C(2014) 2471 final).
Komisja Europejska. (2020). Sprawozdanie Komisji Europejskiej na temat stanu unii energetycznej na 2020 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999 w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu. COM/2020/950 final. Pobrano 15 kwietnia 2026 z https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:52020DC0950
Koryś, P. i Jesień, L. (2018). Europejski rynek energii elektrycznej – diagnoza. Polskie Sieci Elektroenergetyczne. Pobrano 15 kwietnia 2026 z https://www.pse.pl/documents/20182/30599076/PSE_Diagnoza_wersja_pelna_FINAL_PL.pdf/8c78bd0b-5f81-4737-ad79-0e303025b22d?safeargs=76657273696f6e3d312e31
Krzykowski, M. (2022). Transgraniczny handel i inwestycje w sektorze energetycznym Unii Europejskiej. Problematyka prawna. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
Lissoń, P. (2020). Rynek energetyczny. W: D. Kornobis-Romanowska (red.), System Prawa Unii Europejskiej. Tom 7: Prawo rynku wewnętrznego. C.H. Beck.
Muras, Z. (2010). Komentarz do art. 9h. W: M. Swora i Z. Muras (red.), Prawo energetyczne. Komentarz. Wolters Kluwer.
Muras, Z. (2024). Od dominacji przedsiębiorstw energetycznych do energetyki rozproszonej – kierunki rozwoju rynku energii i prawa energetycznego. W: M. Będkowski-Kozioł (red.), Prawo energetyczne. Stan obecny i perspektywy w 100-lecie ustawy elektrycznej. Instytut De Republica.
Nowacki, M. (2013). Model prawny i własnościowy operatorów systemów przesyłowych w Polsce – uwagi de lege lata i de lege ferenda w świetle prawa Unii Europejskiej. W: A. Walaszek-Pyzioł (red.), Regulacja – innowacja w sektorze energetycznym. C.H. Beck.
Pawełczyk, M. (2018a). Bezpieczeństwo energetyczne jako fundament bezpieczeństwa kraju. Zakres pojęciowy. W: M. Pawełczyk (red.), Współczesne problemy bezpieczeństwa energetycznego. Sektor gazowy i energetyczny. Wydawnictwo Ius Publicum.
Pawełczyk, M. (2018b). Monopole naturalne i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej jako determinanty pierwotne sektora energetycznego. W: M. Królikowska-Olczak (red.), Sektory infrastrukturalne – problematyka prawna. C.H. Beck.
Radziński, M. (2015). Wybrane aspekty dotyczące formy prawnej i własnościowej operatora systemu przesyłowego w Polsce na przykładzie Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny, 4(8), 76-87. https://doi.org/10.7172/2299-5749.IKAR.8.4.5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2015 r. w sprawie Pełnomocnika Rządu do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1136)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu (Dz. U. UE L 328)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz. U. UE L 158)
Rumpf, J. (2023). Statutory Transmission Monopolies in EU and EEA Law – Why a European Energy Union Cannot Tolerate National Transmission Monopolies. European Law Review, 48(2), 167-186.
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana) (Dz. Urz. UE C 326, 26.10.2012) [TFUE]
Trupkiewicz, M. (2015). Problematyka prawna uwarunkowań inwestycyjnych transgranicznych połączeń elektroener-getycznych. Studia Prawa Publicznego, 3(11), 139-161. http://hdl.handle.net/10593/22425
Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2025 r. poz. 780)
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 21, poz. 104)
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 26 października 2017 r., Bułgarska energiyna borsa AD (BEB) przeciwko Komisia za energijno i vodno regulirane (KEVR), C-347/16 (Dz. U. UE C 437). Pobrano 15 kwietnia 2026 z https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:62016CA0347
Żebryk, K. (2018). Wpływ unbundlingu na działalność polskich elektroenergetycznych przedsiębiorstw sieciowych. Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny, 7(3), 74-87. https://doi.org/10.7172/2299-5749.IKAR.3.7.6




