Projektowanie odpornej logistyki szybkich dostaw w mieście z wykorzystaniem mikrohubów
DOI:
https://doi.org/10.15611/pn.2026.2.10Słowa kluczowe:
mikrohub miejski, szybkie dostawy, ostatnia mila, logistyka miejska, odpornośćAbstrakt
Cel: Celem artykułu jest zbadanie, jak wykorzystanie mikrohubów w organizacji przepływów w ramach logistyki ostatniej mili w mieście wpływa na odporność systemu szybkich dostaw produktów spożywczych kupowanych online.
Metodyka: Badanie ma charakter jakościowy. Autorzy, chcąc poznać relacje przyczynowo-skutkowe występujące w logistyce szybkich dostaw w mieście, zdecydowali się na analizę pojedynczego studium przypadku pilotażowego wdrożenia mikrohubów u jednego z detalistów w branży spożywczej, który posiada sieć punktów stacjonarnych oraz sklep online. W pilotażu wybrane sklepy stacjonarne pełniły funkcję mikrohubów konsolidujących dostawy online do konsumentów. Analiza wykorzystuje obserwację uczestniczącą autorów, dane operacyjne, dokumentację projektową oraz wywiady z uczestnikami projektu.
Wyniki: Wyniki wskazują, że stabilność operacyjna w logistyce szybkich dostaw w mieście może być osiągana przede wszystkim poprzez uproszczenie struktury systemu. Model mikrohubowy redukuje zmienność przestrzenną, czasową i informacyjną poprzez ograniczenie promienia działania, standaryzację procesów dostaw oraz zmniejszenie niepewności dzięki technologiom monitorującym. Tak zaprojektowany system charakteryzuje się niższą złożonością decyzyjną oraz większą przewidywalnością realizacji dostaw w warunkach wysokiej zmienności popytu i operacyjnej niepewności.
Implikacje i rekomendacje: Badanie wskazuje, że odporność w logistyce ostatniej mili może być projektowana jako właściwość strukturalna systemu (resilience-by-design), osiągana poprzez redukcję złożoności zamiast nadmiarowości zasobów i/lub zwiększania elastyczności systemu. Niezbędna jest integracja badań nad mikrohubami z podejściem strukturalnym do odporności. Z perspektywy praktycznej wyniki wskazują na potencjał projektowania uproszczonych systemów operacyjnych jako alternatywy dla modeli opartych na intensywnej optymalizacji algorytmicznej.
Oryginalność/wartość: Artykuł jest jednym z pierwszych, który łączy problematykę mikrohubów z teorią odporności logistyki w mieście oraz wprowadza pojęcie odporności strukturalnej w logistyce ostatniej mili. Wskazuje, że mikrohuby mogą redukować złożoność operacyjną, a nie jedynie być narzędziem zwiększania efektywności.
Pobrania
Bibliografia
Adewusi, A. O., Komolafe, A. M., Ejairu, E., Aderotoye, I. A., Abiona, O. O. i Oyeniran, O. C. (2024). The Role of Predictive Analytics in Optimizing Supply Chain Resilience: A Review of Techniques and Case Studies. International Journal of Management & Entrepreneurship Research, 6(3), 815-837. https://doi.org/10.51594/ijmer.v6i3.938
Akgün, E. Z., Monios, J. i Fonzone, A. (2020). Supporting Urban Consolidation Centres with Urban Freight Transport Policies: A Comparative Study of Scotland and Sweden. International Journal of Logistics Research and Applications, 23(3),
291-310. https://doi.org/10.1080/13675567.2019.1679743
Browne, M., Sweet, M., Woodburn, A. i Allen, J. (2005). Urban Freight Consolidation Centres. Final Report. Transport Studies Group, University of Westminster. Pobrano 8 lipca 2026 z https://ukerc.rl.ac.uk/publications/project_report/RR3_Urban_Freight_Consolidation_Centre_Report.pdf
Cheba, K. i Saniuk, S. (2016). Sustainable Urban Transport – The Concept of Measurement in the Field of City Logistics. Transportation Research Procedia, 16, 35-45. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2016.11.005
Dereli, B. U., Hiermann, G. i Schiffer, M. (2025). Solving Large-Scale Two-Echelon Location Routing Problems in City Logistics. arXiv:2502.08403. https://arxiv.org/pdf/2502.08403
Du, Y., Wang, H., Gao, Q., Pan, N., Zhao, C. i Liu, C. (2022). Resilience Concepts in Integrated Urban Transport: A Comprehensive Review on Multi-Mode Framework. Smart and Resilient Transportation, 4(2), 105-133. https://doi.org/10.1108/SRT-06-2022-0013
Gao, Y. i Wang, J. W. (2021). A Resilience Assessment Framework for Urban Transportation Systems. International Journal of Production Research, 59(7), 2177-2192. https://doi.org/10.1080/00207543.2020.1847339
Glinka, B. i Czakon, W. (2021). Podstawy badań jakościowych. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
Gund, H. P. i Daniel, J. (2024). Q-Commerce or E-Commerce? A Systematic State of the Art on Comparative Last-Mile Logistics Greenhouse Gas Emissions Literature Review. International Journal of Industrial Engineering and Operations Management, 6(3), 185-207. https://doi.org/10.1108/IJIEOM-01-2023-0001
Holguín-Veras, J., de Oliveira, L. K., Calderón, O. i González-Calderón, C. (2025). Research Priorities for the Decarbonization of Freight Transportation in Latin America. Latin American Transport Studies, 3, 100023. https://doi.org/10.1016/j.latran.2024.100023
Iwan, S. i Kijewska, K. (2014). The Integrated Approach to Adaptation of Good Practices in Urban Logistics Based on the Szczecin Example. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 125, 212-225. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.01.1468
Jedliński, M. (2014). The Position of Green Logistics in Sustainable Development of a Smart Green City. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 151, 102-111. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.10.011
Kiba-Janiak, M. (2016). Key Success Factors for City Logistics from the Perspective of Various Groups of Stakeholders. Transportation Research Procedia, 12, 557-569. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2016.02.011
Lagorio, A., Pinto, R. i Golini, R. (2016). Research in Urban Logistics: A Systematic Literature Review. International Journal of Physical Distribution and Logistics Management, 46(10), 908-931. https://doi.org/10.1108/IJPDLM-01-2016-0008
Lin, Y., Chen, A., Zhong, S., Giannikas, V., Lomas, C. i Worth, T. (2023). Service Supply Chain Resilience: A Social-Ecological Perspective on Last-Mile Delivery Operations. International Journal of Operations & Production Management, 43(1),
140-165. https://doi.org/10.1108/IJOPM-03-2022-0180
Macharis, C. i Kin, B. (2017). The 4 A's of Sustainable City Distribution: Innovative Solutions and Challenges Ahead. International Journal of Sustainable Transportation, 11(2), 59-71. https://doi.org/10.1080/15568318.2016.1196404
Marcucci, E. i Danielis, R. (2008). The Potential Demand for a Urban Freight Consolidation Centre. Transportation, 35(2),
269-284. https://doi.org/10.1007/s11116-007-9147-3
Novotná, M., Švadlenka, L., Jovčić, S. i Simić, V. (2022). Micro-Hub Location Selection for Sustainable Last-Mile Delivery. PLOS ONE, 17(7), e0270926. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0270926
Pan, S., Zhou, W., Piramuthu, S., Giannikas, V. i Chen, C. (2021). Smart City for Sustainable Urban Freight Logistics. International Journal of Production Research, 59(7), 2079-2089. https://doi.org/10.1080/00207543.2020.1800706
Patnala, P. K., Regehr, J. D., Mehran, B. i Regoui, C. (2024). Resilience for Freight Transportation Systems to Disruptive Events: A Review of Concepts and Metrics. Canadian Journal of Civil Engineering, 51(3), 237-263. https://doi.org/10.1139/cjce-2023-0187
Ponis, S. T. i Koronis, E. (2012). Supply Chain Resilience: Definition of Concept and Its Formative Elements. Journal of Applied Business Research (JABR), 28(5), 921-930. https://doi.org/10.19030/jabr.v28i5.7234
Quiter, D., Engelhardt, M., Malzahn, B. i Seeck, S. (2025). Best Practices for Implementing Sustainable Urban Logistics – The Case of Freight Consolidation for a Berlin Industrial Area. Transportation Research Procedia, 90, 854-862. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2025.06.051
Rocher, G., Tigli, J.-Y., Lavirotte, S. i Ferry, N. (2024). A Framework Towards Assessing the Resilience of Urban Transport Systems. W: Proceedings of the 19th International Conference on Availability, Reliability and Security (ARES 2024). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3664476.3670435
Shaklab, E., Karapetyan, A., Sharma, A., Mebrahtu, M., Basri, M., Nagy, M., Khonji, M. i Dias, J. (2023). Towards Autonomous and Safe Last-Mile Deliveries with AI-Augmented Self-Driving Delivery Robots. arXiv:2305.17705. https://arxiv.org/pdf/2305.17705
Sheffi, Y. i Rice, J. B. Jr. (2005). A Supply Chain View of the Resilient Enterprise. MIT Sloan Management Review. Pobrano 10 lipca 2026 z https://sloanreview.mit.edu/article/a-supply-chain-view-of-the-resilient-enterprise/
Ta, C., Goodchild, A. V. i Pitera, K. (2009). Structuring a Definition of Resilience for the Freight Transportation System. Transportation Research Record, 2097(1), 19-25. https://doi.org/10.3141/2097-03
Tabim, V. M., Franco, C. W. i Hoerde, J. P. (2024). Digital Transformation in E-Commerce Logistics: A Case Study on the Digital Maturity of the Last-Mile Area. Brazilian Journal of Operations & Production Management, (1), 1641. https://doi.org/10.14488/BJOPM.1641.2024
Tan, W., Sun, Y., Ding, Z. i Lee, W.-J. (2022). Fleet Management and Charging Scheduling for Shared Mobility-on-Demand System: A Systematic Review. IEEE Open Access Journal of Power and Energy, 9, 425-434. https://doi.org/10.1109/OAJPE.2022.3215865
Taniguchi, E., Thompson, R. G. i Yamada, T. (2010). Incorporating Risks in City Logistics. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 2(3), 5899-5910. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.04.005
Tavasszy, L. (2024). Decarbonization and Freight Transport Planning. W: L. Tavasszy, M. Browne i M. Piecyk (red.), Freight Transport Planning (Advances in Transport Policy and Planning, t. 14, s. 117-148). Academic Press. https://doi.org/10.1016/bs.atpp.2024.09.006
van Duin, R., Slabbekoorn, M., Tavasszy, L. i Quak, H. (2018). Identifying Dominant Stakeholder Perspectives on Urban Freight Policies: A Q-Analysis on Urban Consolidation Centres in the Netherlands. Transport, 33(4), 867-880. https://doi.org/10.3846/16484142.2017.1350996
Weber-Snyman, A. i Badenhorst-Weiss, J. (2016). Challenges in Last Mile Logistics of E-Grocery Retailers: A Developing Country Perspective. In Conference: The International Purchasing and Supply Education and Research Association (IPSERA).
Węgrzynek, D. K. i Cichosz, M. (2025). Efektywna i zrównoważona logistyka ostatniej mili produktów spożywczych z perspektywy praktyki. Gospodarka Materiałowa i Logistyka, (1), 52-64. https://doi.org/10.33226/1231-2037.2025.1.5
Yang, C., Maknoon, M. Y., Jiang, H. i Sharif Azadeh, S. (2025). Integrated Mobile Inventory and Fleet Management for an On-Demand Delivery System. Transportation Research: Part C: Emerging Technologies, 179, 105264. https://doi.org/10.1016/j.trc.2025.105264
Yin, R. K. (2018). Case Study Research and Applications. Design and Application (wydanie 6.). Sage.
Pobrania
Opublikowane
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Daniel Konrad Węgrzynek, Marzenna Cichosz
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Accepted 2026-06-05
Published 2026-07-29
