The Puzzle of Hyperinflation in Poland in 1989
DOI:
https://doi.org/10.15611/pn.2026.1.09Keywords:
hyperinflation, shock therapy, Washington Consensus, neoliberalism, PolandAbstract
Aim: The paper analyses the period of dynamically rising inflation in Poland in 1989. The author focused on the assessment of the changing socio-economic situation in the turbulent political environment after the conclusion of the Round Table negotiations in April 1989 and, in particular, on the regulatory and institutional causes of hyperinflation in October 1989.
Methodology: Historical, institutional and evolutionary methods were applied.
Results: It is argued that hyperinflation was intentionally created by both the communist government of Rakowski and the next (contract) government of Mazowiecki in 1989. Hyperinflation constituted the first phase of shock therapy, leading to the irreversible and painful socio-economic transformation according to the guidelines of neoliberal orthodoxy.
Implications and recommendations: Both the communist leaders and the Solidarity leadership were heavily influenced by free market ideology already in 1989. Hence, it was rather difficult to implement adequate corrections of the neoliberal principles in Poland. Similar studies of other post-communist countries are recommended.
Originality/value: The research focused on the origins of hyperinflation in 1989, while most studies dealt with the shock therapy implemented in January 1990.
Downloads
References
Aleksandrowicz, P., & Fandrejewska-Tomczyk, A. (2016). Reforma polskiego systemu bankowego w latach 1987-2004 we wspomnieniach jej twórców. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Aslund, A. (2010). Jak budowano kapitalizm. Transformacja Europy Środkowej Wschodniej, Rosji i Azji Środkowej. Książka i Wiedza.
Baka, W. (1999). U źródeł wielkiej transformacji. Oficyna Naukowa.
Baka, W. (2004a). Ekonomiczne idee „Okrągłego Stołu” po piętnastu latach. Wnioski na przyszłość. In G. W. Kołodko (Ed.), Strategia szybkiego wzrostu gospodarczego w Polsce. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego.
Baka, W. (2004b). W tyglu transformacji ustrojowej: szkice i komentarze. Książka i Wiedza.
Balcerowicz, L. (1995). Wolność i rozwój. Ekonomia wolnego rynku. Wydawnictwo Znak.
Balcerowicz, L. (1997). Socjalizm, kapitalizm, transformacja. Szkice z przełomu epok. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Balcerowicz, L. (2016). Trzeba się bić z PiS o Polskę. Wydawnictwo Czerwone i Czarne.
Balcerowicz, L. (2017). Wolność, rozwój, demokracja. Wydawnictwo Czerwone i Czarne.
Balcerowicz, L. (2025). 800 dni. Szok kontrolowany. Wydawnictwo Czerwone i Czarne.
Bałtowski, M., & Miszewski, M. (2015). Transformacja gospodarcza w Polsce. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Beksiak, J. (2015). O załamaniu i poprawie. Teksty publicystyczne. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Beksiak, J., & Aleksandrowicz, P. (1989). Deklaracje i fakty. Gazeta Bankowa, (10).
Brzeziński, Z. (1989). The Grand Failure: The Birth and Death of Communism in the Twentieth Century. Macmillan Publishers.
Brzeziński, Z. (2014). Agonia komunizmu. Instytut Literacki Kultura – Instytut Książki.
Bugaj, R. (2015). Plusy dodatnie i ujemne, czyli polski kapitalizm bez solidarności. Poltext.
Cagan, P. (1956). The Monetary Dynamics of Hyperinflation. In M. Friedman (Ed.), Studies in the Quantity Theory of Money. The University of Chicago Press.
Chumiński, J. (2012). PZPR a ruch związkowy. In D. Stola, & K. Persak (Eds.), PZPR jako machina władzy. Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Studiów Politycznych PAN.
Dryszel, A. (2010, January 17). Plan Balcerowicza: operacja niepotrzebna i chybiona – rozmowa z prof. Tadeuszem Kowalikiem. Tygodnik Przegląd. Retrieved February 18, 2026, from www.tygodnikprzeglad.pl/plan-balcerowicza-operacja-niepotrzebna-chybiona
Dudek, A. (2016). Historia polityczna Polski 1989-2015. Wydawnictwo Znak Horyzont.
Dudek, A. (2024). Od Mazowieckiego do Suchockiej. Pierwsze rządy wolnej Polski. Wydawnictwo Znak Horyzont.
Eisler, J. (2018). Czterdzieści pięć lat, które wstrząsnęły Polską. Historia polityczna PRL. Wydawnictwo Czerwone i Czarne.
Główny Urząd Statystyczny [GUS]. (1999). Nowy szacunek PKB za lata 1985-1995. Z Prac Zakładu Badań Statystyczno-Ekonomicznych. Studia i Prace, (263).
Główny Urząd Statystyczny [GUS]. (n.d.). Miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych od 1982 r. Retrieved February 22, 2026, from https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/wskazniki-cen/wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-pot-inflacja-/miesieczne-wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-od-1982-roku/?pdf=1
Gomułka, S. (2016). Transformacja i rozwój. Teoria i polityka gospodarcza. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Gomułka, S., & Kowalik, T. (2011). Transformacja polska. Dokumenty i analizy 1990 (vol. 2). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Gorbaczow, M. (2014). Sam ze wspomnieniami. Świat Książki.
Hanke, S. H., & Krus, N. (2013). World Hyperinflations. In R. Parker, & R. Whaples (Eds.), Routledge Handbook of Major Events in Economic History. Routledge.
Kieżun, W. (2013). Patologia transformacji. Poltext.
Klacek, J., & Hrncir, M. (1994). Macroeconomic Policies: Stabilization and Transition in Former Czechoslovakia and in the Czech Republic. CASE – Center for Social & Economic Research. Retrieved February 18, 2026, from https://ideas.repec.org/p/sec/cnstan/0015.html
International Monetary Fund [IMF]. (2018). World Economic Outlook Database. Retrieved February 22, 2026, from https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2018/april
Kołodko, G. W. (1991). Polish Hyperinflation and Stabilization 1989-1990. MOCT-MOST: Economic Policy in Transitional Economies, 1(1), 9-36.
Kołodko, G. W. (1993). Inflation Stabilization in Poland: A Year After. In M. Baldassarri, & R. Mundell (Eds.), Building a New Europe. Palgrave Macmillan.
Kołodko, G. W. (2009). A Two-Thirds of Success. Poland’s Post-Communist Transformation 1989-2009. Communist and Post-Communist Studies, 42(3), 325-351. Retrieved February 18, 2026, from https://www.jstor.org/stable/48609635
Kołodko, G. W., Gotz-Kozierkiewicz, D., & Skrzeszewska-Paczek, E. (1991). Hiperinflacja i stabilizacja w gospodarce postsocjalistycznej. Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
Komitet Prognoz „Polska w XXI wieku” przy Prezydium PAN. (1995). W perspektywie roku 2010. Dom Wydawniczy Elipsa.
Kowalik, T. (2009a). Czemu opcja socjaldemokratyczna poniosła klęskę. In I. Lichniak (Ed.), Wyzwania ekonomiczne w warunkach kryzysu. Wybrane zagadnienia. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.
Kowalik, T. (2009b). www.polskatransformacja.pl. Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza.
Kowalik, T. (2012). From Solidarity to Sellout: The Restoration of Capitalism in Poland. Monthly Review Press.
Kuczyński, W. (1992). Zwierzenia zausznika. Polska Oficyna Wydawnicza BGW.
Lavigne, M. (1995). Economics of Transition: From Socialist Economy to Market Economy. Macmillan Press.
Modzelewski, K. (2013). Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca. Iskry.
Morawski, W. (2020). A historia toczy się dalej. Fragmenty wykładów. Poltext.
Oświadczenie Sekretariatu KW OPZZ. (1989). Trybuna Robotnicza, (151).
Peck, J. (2010). Constructions of Neoliberal Reason. Oxford University Press.
Polański, Z. (2001). Polityka pieniężna. In B. Pietrzak, & Z. Polański (Eds.), System finansowy w Polsce – lata dziewięćdziesiąte. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Polański, Z. (2005). Przemiana i ciągłość: refleksje o polskiej polityce pieniężnej w okresie piętnastolecia transformacji ustrojowej. In E. Czarny (Ed.), Gospodarka polska na przełomie wieków (pp. 93-127). Narodowy Bank Polski.
Polska transformacja – założenia i realia. (2014). Seminarium w 10. rocznicę śmierci Profesora Witolda Trzeciakowskiego, March 18.
Roszkowski, W. (1992). Historia Polski 1914-1990. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Roszkowski, W. (2017). Historia Polski 1914-2015. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Sachs, J. D. & Snowdon, B. (2005). A Global Compact to End Poverty. World Economics, 6(4).
Skórzyński, J. (2019). Okrągły Stół. Wynegocjowany koniec PRL. Wydawnictwo Znak Horyzont.
Szydło, W. (2020). Paradigm Shift – Heterodox Perspective on Economic Transformation in Poland. In K. S. Soliman (Ed.), Education Excellence and Innovation Management: A 2025 Vision to Sustain Economic Development during Global Challenges. Proceedings of the 35th International Business Information Management Association Conference (IBIMA). International Business Information Management Association.
Wesołowski, W. (1989). O gospodarce wreszcie zgodniej i konkretniej. Trybuna Robotnicza.
Wilczyński, W. (1996). Ekonomia i polityka gospodarcza okresu transformacji. Wybór prac z lat 1991-1995. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej.
Wilson, J. (2014). Jeffrey Sachs: The Strange Case of Dr Shock and Mr Aid. Verso.
Downloads
Published
License
Copyright (c) 2026 Wiktor Szydło
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Accepted 2026-01-14
Published 2026-04-01
