Przekształcenia w procesie rozwoju lokalnego ze szczególnym uwzględnieniem urbanizacji i kapitału społecznego w pierwszym ćwierćwieczu XXI w.
DOI:
https://doi.org/10.15611/br.2026.1.02Słowa kluczowe:
human capital, creative capital, territorial development, knowledge-based economyAbstrakt
Cel: Celem jest identyfikacja i wskazanie kierunków przekształceń procesu rozwoju lokalnego w kontekście procesu urbanizacji i kapitału społecznego w pierwszym ćwierćwieczu XXI w.
Metodyka: W artykule wykorzystano szeroko krytyczną analizę literatury przedmiotu, ocenę danych (informacji) zastanych oraz opinie ekspertów.
Wyniki: Proces rozwoju lokalnego ulega istotnym przekształceniom, czego przejawem jest nie tylko wzrost znaczenia przestrzeni społeczno-gospodarczej w podejmowaniu decyzji lokalizacyjnych, ale także nowe wyzwania urbanizacyjne oraz rosnąca rola kapitału społecznego, który może wspierać innowacje i kooperację, choć w niektórych formach również ograniczać otwartość na zmiany.
Implikacje i rekomendacje: Poczynione ustalenia wskazują, że obecne procesy rozwoju lokalnego muszą uwzględniać w coraz większym zakresie lokalne zasoby, w tym kapitał społeczny oraz proces urbanizacji.
Oryginalność/wartość: Wartością artykułu jest uporządkowanie wiedzy na temat rozwoju lokalnego w zestawieniu z procesami urbanizacji i kapitału społecznego oraz wskazanie na ich synergiczne i konfliktowe relacje.
Pobrania
Bibliografia
Castells, M. (2000). The Information Age: Economy, Society and Culture (vol. I: The Rise of the Network Society; vol. II: The Power of Identity). Blackwell Publishers.
Castells, M. (2003). Galaktyka Internetu. Refleksje nad Internetem, biznesem i społeczeństwem. Dom Wydawniczy REBIS.
Domański, R. (2004). Geografia ekonomiczna. Ujęcie dynamiczne. PWN.
Domański, R. (2006). Gospodarka przestrzenna. Podstawy teoretyczne. PWN.
Fainstein, S. S., & Gray, M. (1996). Economic Development Strategies for the Inner City: The Need for Governmental Intervention. The Review of Black Political Economy, 24(2), 29-43. https://doi.org/10.1007/BF02690019
Gaczek, W. M. (2005). Innowacyjność jako czynnik podnoszenia konkurencyjności gospodarki regionu. Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, (57), 9-29.
Grosse, T. G. (2004). Polityka regionalna Unii Europejskiej. Przykład Grecji, Włoch, Irlandii i Polski. Instytut Spraw Publicznych.
Hausner, J. (1994). Postfordowski paradygmat przemysłowy. Gospodarka Narodowa, (4), 8-13.
Horan, T. A. (2000). Digital Places: Building Our City of Bits. Urban Land Institute.
Jessop, B. (2005). Fordism and Post-Fordism: A Critical Reformulation. In A. J. Scott, & M. Storper (Eds.), Pathways to Industrialization and Regional Development (pp. 42-62). Taylor and Francis.
Jewtuchowicz, A. (2005). Terytorium i współczesne dylematy jego rozwoju. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Klasik, A. (1996). Zarządzanie rozwojem lokalnym. In F. Kuźnik (Ed.), Zarządzanie rozwojem gmin w zespołach miejsko-przemysłowych (pp. 15-34). Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach.
Klimczak, B. (2006). Wybrane problemy i zastosowania ekonomii instytucjonalnej. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu.
Kozak, A. (2022). Wybrane obszary funkcjonowania miast w nowych realiach społeczno-gospodarczych. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Kukliński, A. (2003). O nowym modelu polityki regionalnej – artykuł dyskusyjny. Studia Regionalne i Lokalne, 4(14), 5-14.
Matysiak, A. (1999). Źródła kapitału społecznego. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu.
Milan-García, J., Uribe-Toril, J., Ruiz-Real, J. L., & de Pablo Valenciano, J. (2019). Sustainable Local Development: An Overview of the State of Knowledge. Resources, 8(1), 31. https://doi.org/10.3390/resources8010031
Organisation for Economic Cooperation and Development [OECD]. (n.d.). Local Development.
Parysek, J. J. (2008). Urbanizacja i niektóre współczesne idee, koncepcje i modele planowania miast. In J. Słodczyk, & M. Śmigielska (Eds.), Współczesne kierunki i wymiary procesów urbanizacji (pp. 9-28). Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Pertoldi, M., Fioretti, C., Guzzo, F., Testori, G., De Bruijn, M., Ferry, M., Kah, S., Servillo, L. A., & Windisch, S. (2022). Handbook of Territorial and Local Development Strategies. European Commission. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/57919
Porter, M. E. (1995). The Competitive Advantage of the Inner City. Harvard Business Review, 73(3), 55-71.
Portes, A. (1998). Social Capital: Its Origins and Applications in Modern Sociology. Annual Review of Sociology, 24, 1-24. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.24.1.1
Przygodzki, Z. (2004). Znaczenie kapitału społecznego w rozwoju. In A. Jewtuchowicz (Ed.), Wiedza, innowacyjność, przedsiębiorczość a rozwój regionów. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Putnam, R. (1995). Demokracja w działaniu. Fundacja im. Stefana Batorego, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.
Robertson, R. (1995). Glocalization: Time–Space and Homogeneity–Heterogeneity. In M. Featherstone, S. Lash, & R. Robertson (Eds.), Global Modernities (pp. 25-44). Sage Publications. https://doi.org/10.4135/9781446250563.n2
Rózga Luter, R. (2004). Gospodarka oparta na wiedzy a rozwój regionalny na przykładzie regionu środkowego Meksyku. Studia Regionalne i Lokalne, (1).
Schumacher, E. F. (1973). Small is Beautiful: Economics as if People Mattered. Blond & Briggs.
Sekuła, A. (2002). Local Development – the Definition Aspect in the 21st Century. In Company at the Turn of the 21st Century (pp. 59-64). Politechnika Rzeszowska. https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/4447
Swinburn, G., Goga, S., & Murphy, F. (2006). Local Economic Development: A Primer – Developing and Implementing Local Economic Development Strategies and Action Plans. The World Bank. Retrieved April 22, 2026, from http://documents.worldbank.org/curated/en/211891468140975725
Szymańska, D. (2008). Urbanizacja na świecie. PWN.
Toffler, A., & Toffler, H. (1996). Budowa nowej cywilizacji. Zysk i S-ka
Tonon, G. (2021). Introduction to the Special Issue “Local Development for Peace and Social Sustainability”. Local Development & Society, 2(2), 181-186. https://doi.org/10.1080/26883597.2021.2023440
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Alicja Kozak

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Accepted 2026-03-04
Published 2026-06-22





