Świadomość wdrożonego systemu zarządzania środowiskowego ISO 14001 a wybrane przejawy konsumpcji zrównoważonej gości hotelowych
DOI:
https://doi.org/10.15611/pn.2026.1.03Słowa kluczowe:
konsumpcja zrównoważona, zachowania prośrodowiskowe, systemy zarządzania środowiskowego, branża hotelarska, goście hotelowiAbstrakt
Cel: Celem artykułu jest ukazanie znaczenia systemów zarządzania środowiskowego ISO 14001 dla zachowań prośrodowiskowych jako przejawu konsumpcji zrównoważonej u gości hotelowych.
Metodyka: Główną metodą badawczą był sondaż diagnostyczny – technika ankietowa. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety skierowanej do gości hotelowych. W badaniach uwzględniono łącznie sześć hoteli, zlokalizowanych w czterech dużych miastach: Warszawie – 1, Krakowie – 1, Wrocławiu – 3 i Opolu – 1. Ogółem przebadano 1317 gości hotelowych, w tym 835 (63%) kobiet i 482 (37%) mężczyzn.
Wyniki: Wśród badanych gości hotelowych odnotowano słabe lub bardzo słabe oraz różnokierunkowe korelacje częstości podejmowania zachowań prośrodowiskowych z faktem posiadania lub nieposiadania systemu zarządzania środowiskowego przez hotel. Implementacja znormalizowanych systemów zarządzania środowiskowego w hotelu wiązała się z przeciętnie większą częstością realizacji przez gości w hotelu takich zachowań, jak: ograniczanie wykorzystania plastiku, rezygnacja z korzystania z prywatnego samochodu, oszczędzanie wody, żądanie wymiany ręczników i pościeli tylko wtedy, gdy są naprawdę brudne, korzystanie z transportu zbiorowego, segregowanie odpadów, preferowanie elektronicznych wersji dokumentów oraz kąpiel pod prysznicem zamiast w wannie.
Implikacje i rekomendacje: Systemy zarządzania środowiskowego mogą stanowić skuteczne narzędzie modelowania przejawów konsumpcji zrównoważonej u gości hotelowych. Jednak ich skuteczność powinno wzmacniać stosowanie narzędzi bezpośrednio skierowanych do gości, tj. komunikaty i apele środowiskowe czy nagrody i upominki za wykazywanie przejawów konsumpcji zrównoważonej. Oryginalność/wartość: Problematyka związków podejmowania zachowań prośrodowiskowych gości hotelowych z faktem posiadania systemu zarządzania środowiskowego przez hotel była dotąd rzadko analizowana.
Pobrania
Bibliografia
Baker, M., Davis, E. i Weaver P. (2014). Eco-Friendly Attitudes, Barriers to Participation, and Differences in Behavior at Green Hotels. Cornell Hospitality Quarterly, 55(1), 89-99.
Bonilla Priego, M., Najera, J. i Font X. (2011). Environmental Management Decision-Making in Certified Hotels. Journal of Sustainable Tourism, 19(3), 361-381. https://doi.org/10.1080/09669582.2010.530350
Bugdol, M., Puciato, D., Szromek, A. R., Geryk, M., Markiewicz-Patkowska, J., Kądzielawski, G. i Tabari, S. (2025). Barriers to Pro-Environmental Behaviors among Hotel Stakeholders. Management of Environmental Quality: An International Journal, 36(5), 1208-1232. https://doi.org/10.1108/MEQ-04-2024-0178
Buran, I., Çelik, S., Ekinci, Y. i Koçak, A. (2025). Exploring Guest Engagement with Airbnb: Consumer Benefits and Psychological Ownership Perspective. Journal of Hospitality Marketing & Management, 34(8), 1159-1189. https://doi.org/10.1080/19368623.2025.2549975
Gil-Soto, E., Armas-Cruz, Y., Morini-Marrero, S. i Ramos-Henríquez, J. (2019). Hotel Guests’ Perceptions of Environmental Friendly Practices in Social Media. International Journal of Hospitality Management, 78, 59-67. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.11.016
Goldstein, N., Cialdini, R. i Griskevicius, V. (2008). A Room with a Viewpoint: Using Social Norms to Motivate Environmental Conservation in Hotels. Journal of Consumer Research, 35(3). https://doi.org/10.1086/586910
Holcomb, J. i Smith, S. (2015). Hotel General Managers’ Perceptions of CSR Culture: A Research Note. Tourism & Hospitality Research, 17(4), 434-449. https://doi.org/10.1177/1467358415619669
Holcomb, J., Upchurch, R. i Okumus, F. (2007). Corporate Social Responsibility: What Are Top Hotel Companies Reporting? International Journal of Contemporary Hospitality Management, 19(6), 461-475. https://doi.org/10.1108/09596110710775129
Jia, T., Iqbal, S., Ayub, A., Fatima, T. i Rasool, Z. (2023). Promoting Responsible Sustainable Consumer Behavior through Sustainability Marketing: The Boundary Effects of Corporate Social Responsibility and Brand Image. Sustainability, 15(7), 6092. https://doi.org/10.3390/su15076092
Juvan, E. i Dolnicar, S. (2017). Drivers of Pro-Environmental Tourist Behaviours Are Not Universal. Journal of Cleaner Production, 166, 879-890. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.08.087
Kapera, I. i Wszendybył-Skulska, E. (2017). Działania proekologiczne w ocenie gości hoteli. Turyzm, 27(2), 59-64. https://doi.org/10.18778/0867-5856.27.2.05
Kollmuss, A. i Agyeman, J. (2002). Mind the Gap: Why Do People Act Environmentally and What Are the Barriers to Pro-Environmental Behavior. Environmental Education Research, 8(3), 239-260. https://doi.org/10.1080/13504620220145401
Miao, L. i Wei, W. (2013). Consumers’ Pro-Environmental Behavior and the Underlying Motivations: A Comparison between Household and Hotel Settings. International Journal of Hospitality Management, 32, 102-112. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2012.04.008
Miller, D., Merrilees, B. i Coghlan, A. (2015). Sustainable Urban Tourism: Understanding and Developing Visitor Pro-Environmental Behaviours. Journal of Sustainable Tourism, 23(1), 26-46. https://doi.org/10.1080/09669582.2014.912219
Piramanayagam, S., Sen, S. i Seal, P. P. (2024). Sustainable Consumption Behaviour among Guests in Luxury Hotels through the Lens of the Extended Theory of Planned Behaviour. Environment, Development and Sustainability, 26, 25397-25413. https://doi.org/10.1007/s10668-023-03686-z
Reese, G., Loew, K. i Steffgen, G. (2014). A Towel Less: Social Norms Enhance Pro-Environmental Behavior in Hotels. The Journal of Social Psychology, 154(2), 97-100. https://doi.org/10.1080/00224545.2013.855623
Rodriguez, C., Jacob, M. i Florido, C. (2020). Socioeconomic Profile of Tourists with a Greater Circular Attitude and Behaviour in Hotels of a Sun and Beach Destination. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(24), e-9392. https://doi.org/10.3390/ijerph17249392
Scheibehenne, B., Jamil, T. i Wagenmakers, E.-J. (2016). Bayesian Evidence Synthesis Can Reconcile Seemingly Inconsistent Results: The Case of Hotel Towel Reuse: The Case of Hotel Towel Reuse. Psychological Science, 27(7), 1043-1046. https://doi.org/10.1177/0956797616644081
Singh, A. B., Mishra, Y. i Yadav, S. (2024). Toward Sustainability: Interventions for Implementing Energy-Efficient Systems into Hotel Buildings. Engineering Proceedings, 67(1), 80. https://doi.org/10.3390/engproc2024067080
Terrier, L. i Marfaing, B. (2015). Using Social Norms and Commitment to Promote Pro-Environmental Behavior among Hotel Guests. Journal of Environmental Psychology, 44, 10-15. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2015.09.001
Tomescu, A. M. (2014). Quality Milestones of the Sustainable Tourism. Annals of Faculty of Economics, 1(2), 175-184.
Untaru, E., Epuran, G. i Ispas, A. (2014). A Conceptual Framework of Consumers’ Pro-Environmental Attitudes and Behaviours in the Tourism Context. Bulletin of the Transilvania University of Brasov. Series V: Economic Sciences, 7(2), 85-94.
Zientara, P. i Zamojska, A. (2018). Green Organizational Climates and Employee Pro-Environmental Behaviour in the Hotel Industry. Journal of Sustainable Tourism, 26(7), 1142-1159. https://doi.org/10.1080/09669582.2016.1206554
Pobrania
Opublikowane
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Daniel Puciato
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Accepted 2025-12-08
Published 2026-03-31
