The Impact of the Thirteenth and Fourteenth Pensions on the Financial Situation of Pensioners Receiving Minimum Benefits in Poland in 2017-2023: A Comparative Analysis Before and After the Introduction of these Benefits
DOI:
https://doi.org/10.15611/pn.2025.4.01Keywords:
minimum pension, 13th pension, 14th pension,, social minimum, elderly povertyAbstract
Aim: The aim of this study was to assess the effect of introducing additional benefits – the so-called 13th and 14th pensions – on the financial situation of retirees receiving minimum pension benefits in Poland. The author examined changes in three key indicators for 2017-2023: the ratio of the minimum pension to the net minimum wage, the degree to which the social minimum is covered by the pensioner’s total benefits, and the real value of the minimum pension.
Methodology: Data from Statistics Poland, the Social Insurance Institution and the Institute of Labour and Social Affairs on minimum pension amounts, minimum wage, statutory extra benefits and inflation were used. Paired t-tests were employed to compare the mean indicator values before (2017-2018) and after (2019-2023) the introduction of the extra benefits.
Results: The results indicate that the introduction of the 13th and 14th pensions significantly improved the material security of minimum-benefit retirees, namely the average real value of their income increased, and the gap between income and the social minimum was almost completely eliminated. However, the relative position of these pensioners in terms of the minimum wage worsened, as the minimum wage grew faster than minimum pension benefits.
Implications and recommendations: Given the anticipated changes to the social security system, additional research is needed to find appropriate retirement solutions. Originality/value: The article provides a synthesis of important empirical data allowing for the assessment of the effectiveness of the implemented solutions. It presents completely new results that expand the existing knowledge in the field of social policy.
Downloads
References
Bednarczyk, T. H. (2023). Polski system emerytalny a ubóstwo wśród emerytów. In I. Kwiecień & P. Kowalczyk-Rólczyńska (eds.), Bezpieczeństwo ekonomiczne osób starszych – wyzwania dla rynku ubezpieczeń w Polsce (pp. 56-84). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. https://doi.org/10.15611/2023.20.8.03
Bednarczyk, T. H., & Szwedo, Ł. (2016). Kanadyjski system emerytalny – model do naśladowania? Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, 50(4), s. 25-38. http://dx.doi.org/10.17951/h.2016.50.4.25
Chłoń-Domińczak, A., & Strzelecki P. (2013). The Minimum Pension as an Instrument of Poverty Protection in the Defined Contribution Pension System – an Example of Poland. Journal of Pension Economics and Finance, 12(3), 326-350. https://doi.org/10.1017/S1474747212000418
Deniszczuk, L., Kurowski, P., & Styrc, M. (2007). Progi minimalnej konsumpcji gospodarstw domowych wyznaczane metodą potrzeb podstawowych. Rodzaje, oszacowania i zastosowania w polityce społecznej. Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
Główny Urząd Statystyczny [GUS]. (2022). Zasięg ubóstwa ekonomicznego w Polsce w 2021 roku. Retrieved February 16, 2025, from https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/ubostwo-pomoc-spoleczna/zasieg-ubostwa-ekonomicznego-w-polsce-w-2021-roku,14,9.html?pdf=1
Główny Urząd Statystyczny [GUS]. (2024). Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2024 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2023 r. Retrieved February 16, 2025, from https://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-i-obwieszczen/komunikat-w-sprawie-sredniorocznego-wskaznika-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-ogolem-w-2023-r-,50,11.html?contrast=default
Kurowski, P. (2020). Minimum egzystencji oraz minimum socjalne w 2019 r. Dane średnioroczne. Polityka Społeczna, 556(7), 33-36. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.3376
Kurowski, P. (2022a). Informacja o poziomie i strukturze minimum socjalnego w 2021 r. Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
Kurowski, P. (2022b). Rola minimum socjalnego i minimum egzystencji w ujęciu historycznym. Polityka Społeczna, 23(1), 37-44. https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.0915
Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej [MRiPS]. (2021). Informacja o sytuacji osób starszych w Polsce za rok 2020. Retrieved February 16, 2025, https://das.mpips.gov.pl/source/2021/Informacja2020/Informacja%20o%20sytuacji%20osob%20starszych%20w%20Polsce%20za%202020%20r..pdf
Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej [MRiPS]. (2023). Komunikat Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2023 r. Retrieved February 16, 2025, from https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20230000185
OECD. (2021, December 8). Pensions at a Glance 2021: OECD and G20 Indicators. OECD Publishing.
Office of the European Union. (2024). 2024 Ageing Report – Economic & Budgetary Projections for the EU Member States (2022-2070). Retrieved March 14, 2025, from https://data.europa.eu/doi/10.2765/022983
Ratajczak, J., & Bartkowiak, M. (2021). Minimum Pension as the Instrument for Protection of Old People Against Poverty in Poland. Problemy Polityki Społecznej, 53(2), 54-73. https://doi.org/10.31971/pps/137911
Rawls, J. (1994). Teoria sprawiedliwości. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2023 r. (Dz. U. 2022, poz. 1952)
Rozporządzenie w sprawie określenia kwoty wyższej niż kwota najniższej emerytury stosowanej do ustalenia wysokości kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2023 r. wraz z rozporządzeniem w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2023 r. Retrieved February 16, 2025, from https://www.gov.pl/web/premier/rozp-ws-okr-kwoty-wyzszej-niz-kwota-najnizszej-emerytury
Stachura, J., & Strzelecki, P. (2024). 2024 Ageing Report: Poland – Country Filche, Economic Policy Committee on Ageing, Working Group, Ministry of Finance of Poland, National Bank of Poland.
Standerski, D., & Konopczyński, F. (2017). Jak uniknąć katastrofy? Perspektywy polskiego systemu emerytalnego. Retrieved February 20, 2025, from https://www.academia.edu/34573804/Jak_unikn%C4%85%C4%87_katastrofy_Perspektywy_polskiego_systemu_emerytalnego
Uścińska, G. (2023). Sytuacja materialna seniorów w Polsce. Ekspertyza UKSW. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Uścińska, G. (red.). (2022). System emerytalny w Polsce – diagnoza i kierunki reform. Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
Wolniewicz-Slomka, K. (2025). Parliamentary Discourse on Pensions below Minimum: An Analysis on Social Injustice in Poland. Studia z Polityki Publicznej, 12(1), https://doi.org/10.33119/KSzPP/2025.1.5
Zakład Ubezpieczeń Społecznych [ZUS]. (2021). Struktura wysokości emerytur i rent 2020 (raport roczny).
Downloads
Published
License
Copyright (c) 2026 Mateusz Banach
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Accepted 2025-09-29
Published 2026-01-12
