Dobrostan pracowników akademickich w rolach dydaktycznych i badawczych: analiza przy użyciu modelu PERMA w szkolnictwie wyższym

Abstrakt

Cel: Celem tego badania jest zidentyfikowanie, w jaki sposób podwójne role zawodowe pracowników akademickich jako nauczycieli i badaczy, są powiązane z ich dobrostanem w instytucjach szkolnictwa wyższego.

Metodyka: Zastosowano podejście ilościowe oparte na zaadaptowanym kwestionariuszu PERMA Profiler, rozprowadzonym wśród 140 pracowników akademickich jednego z polskich uniwersytetów. Uzyskane odpowiedzi poddano analizie statystycznej z wykorzystaniem statystyk opisowych, testów normalności Shapiro-Wilka, testów t-Studenta dla prób zależnych, testów rangowanych znakowanych Wilcoxona, analizy siły efektu oraz korelacji, w celu porównania poziomu dobrostanu w rolach dydaktycznej i naukowej w obrębie tych samych uczestników.

Wyniki: Wyniki wskazują, że pracownicy akademiccy doświadczają wyższego poziomu Pozytywnych Emocji, Poczucia Sensu i Poczucia Osiągnięć w pracy dydaktycznej niż w badawczej. Nie odnotowano istotnych statystycznie różnic w zakresie Zaangażowania i Relacji społecznych. Korelacje wahały się od niskich do umiarkowanych (Pozytywne Emocje) oraz silnych (Relacje), co wskazuje na częściową, lecz nierówną spójność dobrostanu w obu rolach.

Implikacje i rekomendacje: Badanie podkreśla potrzebę wdrażania strategii instytucjonalnych wspierających dobrostan kadry akademickiej zarówno w pracy dydaktycznej, jak i naukowej. Ponieważ działalność dydaktyczna i naukowa wiążą się z odmiennymi wymaganiami, ujęcie dobrostanu w formie ogólnej może maskować różnice związane ze specyfiką poszczególnych ról. Oddzielna ocena tych aspektów pozwala uczelniom skuteczniej równoważyć obciążenia, dostosowywać formy wsparcia oraz unikać stosowania jednolitych, uniwersalnych rozwiązań. Rekomenduje się kontynuację badań porównawczych oraz badań podłużnych w różnych uczelniach, a także jakościową eksplorację mechanizmów radzenia sobie wykorzystywanych przez pracowników naukowych.

Oryginalność/wartość: W niniejszym badaniu, dotyczącym pracy naukowej charakteryzującej się wysoką autonomią i odpowiedzialnością, z wyraźnym podziałem zadań w zakresie nauczania i badań, przedstawiono specyficzne dla poszczególnych ról spostrzeżenia dotyczące dobrostanu pracowników naukowych poprzez porównanie wewnątrzindywidualne z wykorzystaniem modelu PERMA, próbując zidentyfikować wzorce, które mogą być maskowane przez analizę dobrostanu jako całości.