Czasopismo „Ekonomia XXI Wieku” powstało w roku 1996 jako seria tematyczna „Ekonomia i Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze” w ramach „Prac Naukowych Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu”. W tej formule ukazywało się do roku 2008. Redaktorami dziewiętnastu wydanych wówczas numerów byli m. in. prof. Bogusław Fiedor, prof. Jan Rymarczyk, prof. Mirosława Klamut oraz prof. Bogusława Drelich-Skulska. Zakres tematyczny publikowanych tekstów obejmuje m. in. historię myśli ekonomicznej, mikroekonomię, ekonomię instytucjonalną, makroekonomię, politykę ekonomiczną, ekonomię międzynarodową, biznes międzynarodowy, ekonomię ekologiczną, ekonomikę rolnictwa, ekonomikę miast i regionów. ISSN 1507-3866 e-ISSN 2449-9757
Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Recenzja książki: Magdalena Śliwińska, Fair Trade and Sustainable Development. Dispersed Hybrid Market, Routledge, New York and London, 2024
Kobiecy wymiar cyfrowego nomadyzmu: jakościowa analiza doświadczeń cyfrowych nomadek
Cel: Artykuł ma na celu przedstawienie zalet i wad cyfrowego nomadyzmu z perspektywy kobiet. W części teoretycznej zaprezentowano definicje cyfrowego nomadyzmu jako globalnego trendu i korzyści z pozyskania tej jednej z najnowszych grup docelowych przez jednostki terytorialne. Wnioski z przeprowadzonego badania związane są z obszarem marketingu terytorialnego, a w szczególności służą wsparciu lokalnych zarządców w tworzeniu odpowiednich miejsc docelowych dla mobilnych pracowników. Metodyka: Zastosowano podejście jakościowe przy wykorzystaniu narzędzia w postaci kwestionariusza wywiadu ustrukturyzowanego. W badaniu wzięło udział 12 kobiet, które w czasie badania aktywnie prowadziły nomadyczny tryb życia w różnych częściach świata. Wyniki: Do najczęściej wskazywanych przez respondentki zalet nomadycznego stylu życia należą wolność i mobilność. Badane kobiety szczególnie cenią sobie poczucie autonomii w decydowaniu, kiedy i gdzie pracują. Odnośnie do najczęściej wymienianych wad uczestnicy badania wspomnieli o poczuciu samotności i trudnościach w utrzymywaniu relacji przy częstej zmianie miejsca zamieszkania. Implikacje i rekomendacje: Badania pozwalają na lepsze zrozumienie szans, wyzwań i potrzeb kobiet związanych z ich mobilnym stylem życia. Wnioski z badań kierowane są głównie do władz jednostek terytorialnych. Implikacje te dotyczą marketingu terytorialnego i mogą wspierać przyciąganie cyfrowych nomadów do określonych destynacji. Oryginalność/wartość: Wartość badania może być potwierdzona faktem, że dotychczas tylko w dwóch artykułach naukowych na świecie zwrócono uwagę na kobiecą perspektywę cyfrowego nomadyzmu. Według statystyk coraz więcej kobiet decyduje się na realizację obowiązków zawodowych w tym trybie. Biorąc pod uwagę rosnący odsetek kobiet wśród cyfrowych nomadów, wyniki badań rzucają światło na kwestię lepszego dostosowania miejsc docelowych do ich pobytu.
Prawa autorskie (c) 2025 Aleksandra Sztuk
E-portfele jako instrument płatności cyfrowych nomadów
Cel: Celem artykułu jest zbadanie determinant wpływających na liczbę e-portfeli (Stored Value Digital Wallets) cyfrowych nomadów oraz podkreślenie cech e-portfeli odróżniających je od innych dostępnych możliwości przechowywania pieniędzy. Metodyka: Metody badawcze zastosowane w powyższym artykule to analiza literatury, wywiady pogłębione oraz współczynnik korelacji Pearsona. Wyniki: Wykorzystując korelacje Pearsona, należy podkreślić, że najsilniejsza korelacja liczby posiadanych e-portfeli występuje z liczbą odwiedzanych krajów w ciągu roku przez cyfrowych nomadów oraz liczbą pracodawców, klientów. Po analizie wywiadów pogłębionych głównym powodem posiadania e-portfeli była ich użyteczność, popularność i łatwość obsługi. Implikacje i rekomendacje: Przeprowadzone badanie może stanowić podstawę do dalszych badań dotyczących wykorzystania nowych technologii przez cyfrowych nomadów. Oryginalność/wartość: Przeprowadzone badania opisują zidentyfikowaną lukę badawczą związaną z wykorzystaniem i postrzeganiem e-portfeli przez cyfrowych nomadów.
Rola Trybunału Konstytucyjnego w harmonizacji systemu instytucjonalnego w Polsce
Cel: Artykuł koncentruje się na zagadnieniu wpływu instytucji formalnych na efektywność procesów gospodarczych. Przedstawiono tu mechanizmy zabezpieczające przed jego destabilizacją. W końcowej empirycznej części artykułu podjęto próbę pokazania, w jaki sposób Trybunał Konstytucyjny może wpływać na harmonizację instytucji, a tym samym na jakość procesów gospodarczych. Metodyka: W artykule zastosowano podejście hipotetyczno-dedukcyjne oparte na ogólnych stwierdzeniach dotyczących koncepcji instytucji. Część empiryczna została sformułowana w oparciu o studia przypadków i deontyczną analizę charakteru modalnego. Wyniki: We wnioskach stwierdzono, że pomimo faktu, że wpływ Trybunału Konstytucyjnego na harmonizację systemu instytucjonalnego jest zjawiskiem realnym, Trybunał Konstytucyjny ma jedynie marginalną zdolność do ochrony systemu instytucjonalnego. Implikacje i rekomendacje: Artykuł wskazuje na potrzebę wzmocnienia mechanizmów ochrony instytucjonalnej wykraczających poza orzecznictwo konstytucyjne. Zwiększenie niezależności Trybunału oraz rozwój jego instrumentarium proceduralnego mogłyby podnieść jego skuteczność jako strażnika stabilności instytucjonalnej. Oryginalność/wartość: Opracowanie wnosi interdyscyplinarne spojrzenie na przecięciu prawa konstytucyjnego i ekonomii instytucjonalnej. Stanowi wkład do literatury, ukazując systemowe konsekwencje orzecznictwa konstytucyjnego dla ładu gospodarczego oraz zależności ścieżkowej.
Prawa autorskie (c) 2025 Jakub Sukiennik, Sławomir Czetwertyński
Metody pomiaru sukcesu w polskich start-upach
Cel: Celem artykułu jest identyfikacja możliwych metod pomiaru sukcesu start-upów oraz ich klasyfikacja. Inne cele to zbadanie, jakie sytuacje wskazują na sukces lub porażkę wybranych polskich start-upów oraz w jaki sposób mierzony jest sukces. Metodologia: Aby osiągnąć zamierzony cel, dokonano analizy literatury przedmiotu oraz przeprowadzono badania empiryczne. Przeprowadzono badanie wśród start-upów w Polsce. Wyniki: Pierwszą metodą oceny sukcesu start-upu jest ocena finansowa, która polega na mierzeniu sukcesu na podstawie takich czynników, jak rentowność, wzrost i cele finansowe. Druga metoda koncentruje się na pozafinansowych wskaźnikach sukcesu startupu, które obejmują takie aspekty, jak reputacja, networking, satysfakcja osobista i klienta oraz pozycja konkurencyjna. Wskaźnikiem pośrednim mieszczącym się pomiędzy tymi dwiema kategoriami jest zdolność startupu do przetrwania na rynku. Okazało się, że o największym sukcesie start-upów w Polsce decyduje przetrwanie firmy na rynku. Implikacje i rekomendacje: Można porównać postrzeganie sukcesu start-upów w wybranych regionach świata i zbadać, w jaki sposób mierzą one osiągnięcia swoich przedsiębiorstw. Oryginalność/wartość: Publikacja stanowi ważny wkład w literaturę przedmiotu, gdyż jak dotąd nie zostały kompleksowo zbadane metody pomiaru sukcesu w polskich start-upach.
Prawa autorskie (c) 2025 Marcin Majewski
Recenzja książki: Łukasz Puślecki, Cooperation in the Biopharmaceutical Sector in the Countries of Central and Eastern Europe – Diagnosis, Challenges and Perspectives CeDeWu, Warszawa 2023
The reviewed monograph is an original and pioneering work that addresses a very serious problem related to innovativeness in the biopharmaceutical sector in the countries of Central and Eastern Europe, namely alliance cooperation in this field between various entities in the region.
Skuteczność instytucjonalnych instrumentów monetarnych będących w dyspozycji Narodowego Banku Polskiego (NBP). Doświadczenia dwóch lat walki NBP z inflacją
Cel: Celem artykułu jest próba odpowiedzi na trzy pytania badawcze: Czy osiągnięcie tak wysokiego (szczytowego i skumulowanego) poziomu inflacji w Polsce było nieuniknione? Czy spadek poziomu inflacji w Polsce do poziomu średniej Unii Europejskiej można uznać za realny i trwały sukces działań NBP? Czy w walce z inflacją NBP wykorzystał wszystkie dostępne mu instytucjonalne instrumenty polityki pieniężnej? Metodyka: W procesie prezentacji, analizy i oceny instytucjonalnych instrumentów pieniężnych przyjęto następujące założenia metodologiczne: Po pierwsze jako metodologiczny wymóg badawczy przyjąłem zalecenie (metodę analizy) Kennetha J. Arrowa, zgodnie z którym analiza przepływu pieniądza dostarcza więcej informacji niż jakakolwiek inna analiza. Po drugie oceniałem wyłącznie skuteczność instrumentów polityki pieniężnej zgodnie z założeniem metodologicznym, według którego prawdziwość twierdzeń (stosowanych instrumentów polityki pieniężnej) ma sens tylko w kontekście przyjętych założeń (przyczyn inflacji), których fałszywość a priori przesądza o fałszywości teorii lub modeli (skuteczności walki z inflacją). Wyniki: W artykule dokonano analitycznej i syntetycznej oceny skuteczności instytucjonalnych instrumentów polityki pieniężnej stosowanych przez NBP. Implikacje i rekomendacje: Przeprowadzona analiza stanowi podstawę do przedstawienia rekomendowanych zmian w strategii walki z inflacją w przyszłości. Oryginalność/wartość: Artykuł jest autorską analizą i oceną poziomu (nie)skuteczności wykorzystania przez NBP będących w jego dyspozycji instrumentów monetarnych.
Prawa autorskie (c) 2024 Wojciech Misiński
Kraj pochodzenia w kontekście decyzji zakupowych konsumentówi zachowań producentów: przegląd literatury
Cel: W czasach globalizacji zagadnienie kraju pochodzenia produktu zyskało duże zainteresowanie ze względu na jego wpływ na zachowania konsumentów i strategie producentów. W artykule przedstawiono wymiary kraju pochodzenia produktu, jego efekty i wpływ na zachowania konsumentów i producentów na rynku. Metodyka: Wykorzystując metodę PRISMA 2020, przeprowadzono systematyczny przegląd literatury w celu zidentyfikowania odpowiednich badań, oceny ich ważności i przedstawienia wyników w ustrukturyzowany sposób. Wyniki: W przeglądzie literatury ograniczono się do wybranych baz danych, wyszukiwanych haseł oraz kryteriów włączenia i wykluczenia. Podstawowymi źródłami były bazy WOS (Web of Science) i SCOPUS, z których zidentyfikowano 19 011 prac naukowych. Po zastosowaniu kryteriów kwalifikacyjnych wybrano 18 833 artykułów, a do odpowiedzi na pytania badawcze wykorzystano 75 artykułów pełnotekstowych. Implikacje i rekomendacje: Naukowa dyskusja na temat kraju pochodzenia dostarcza różnorodnych spostrzeżeń i implikacji, podkreślając znaczenie zrozumienia przez sprzedawców czynników kształtujących wybory konsumentów dotyczące produktów wytwarzanych za granicą. Oryginalność/wartość: Efekt kraju pochodzenia jest bardzo skomplikowanym, wielowymiarowym i wielowątkowym pojęciem, stąd wartością dodaną artykułu jest uporządkowanie terminologii i wiedzy z nim związanej, a także uporządkowanie i wskazanie na aspekty kraju pochodzenia produktu, które wpływają na decyzje zakupowe konsumentów oraz działania marketingowe przedsiębiorstw.
Prawa autorskie (c) 2024 Vojtěch Beran, Aleksandra Kuźmińska-Haberla
Gospodarka oceaniczna w krajach SIDS – opodatkowanie środowiskowe
Na przestrzeni lat, wraz ze wzrostem konsumpcjonizmu i przyspieszoną globalizacją, następuje zwiększenie wykorzystania zasobów wodnych, w tym oceanów. Skutkuje to między innymi zanieczyszczeniami. W celu oceny istniejącego stanu oceanów oraz instrumentu, który może w głównej mierze przyczynić się do ochrony zasobów wodnych, stosuje się podatki środowiskowe. Celem tego badania jest ocena znaczenia podatków środowiskowych w SIDS (Small Island Developing States), ze szczególnym uwzględnieniem podatków związanych z oceanami. W artykule scharakteryzowano współczesne zagrożenia dla gospodarki oceanicznej, w szczególności zanieczyszczenia oraz utratę różnorodności biologicznej. Na podstawie analizy literatury oraz danych ilościowych można stwierdzić, że liczba podatków związanych z oceanami w SIDS jest marginalna. Dochody podatkowe z podatków środowiskowych są stosunkowo niewielkie w porównaniu z innymi krajami. Metody badawcze zastosowane w artykule to analiza literatury, analiza danych zastanych oraz metoda wnioskowania.
Prawa autorskie (c) 2023 Julia Majewska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Kryptoreklama jako czyn nieuczciwej konkurencji
Artykuł ma na celu zaprezentowanie problematyki kryptoreklamy na tle przepisów usta- wy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W pracy przedstawiono analizę zagadnień związanych z rekla- mą, kryptoreklamą oraz czynem nieuczciwej konkurencji. Następnie scharakteryzowano kryptoreklamę jako czyn nieuczciwej konkurencji. Skupiono się również na problematyce kryptoreklamy w mediach społecznościowych. Opisano odpowiedzialność cywilną przedsiębiorcy za popełnienie czynu nieuczci- wej konkurencji w zakresie kryptoreklamy. Wskazano na problemy ze stworzeniem jednolitej definicji reklamy. W wyniku przeprowadzonej analizy negatywnie oceniono brak kompleksowego aktu praw- nego regulującego zwalczanie nieuczciwych praktyk rynkowych. Niniejszy artykuł opiera się w głównej mierze na ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a także na polskich i unijnych aktach praw- nych, orzeczeniach sądowych, literaturze naukowej i rekomendacjach stworzonych przez rządowe oraz pozarządowe organizacje.
Prawa autorskie (c) 2023 Joanna Zawadzka https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Zmowa przetargowa w Prawie zamówień publicznych
Niedozwolone porozumienie ograniczające konkurencję, zwane też zmową przetargową, jest jednym z czynów nieuczciwej konkurencji typizowanym przez prawo antymonopolowe. Jego występowanie wiązane jest z wieloma patologiami rynku, dlatego jest zjawiskiem wysoce niepożądanym i eliminowanym z obrotu gospodarczego. Na gruncie zamówień publicznych zjawisko zmowy przetargowej jest szczególnie szkodliwe, ponieważ prowadzi do nieefektywnego gospodarowania środkami publicznymi. Z tego powodu ustawodawca włączył przesłanki wystąpienia zmowy przetargowej w instytucje prawa zamówień publicznych, służące zamawiającemu do ochrony konkurencyjności postępowania. Niniejsza publikacja skupia się na analizie porównawczej modelu porozumienia zakłócającego konkurencję, unormowanego na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz przepisów Prawa zamówień publicznych. W drugiej z tych ustaw wyróżniona została zmowa przetargowa jako przesłanka wykluczenia podmiotowego wykonawców oraz odrzucenia ofert złożonych w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji. Jednakże, w ramach przepisów p.z.p., definicja zmowy przetargowej obowiązująca w prawie antymonopolowym została zmodyfikowana, co ma wymierne skutki w zakresie stosowania tych norm przez zamawiających oraz organy orzecznicze.
Prawa autorskie (c) 2023 Martyna Skrobotowicz https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Zielona polityka przemysłowa Unii Europejskiej na rzecz rozwoju gospodarki wodorowej
W artykule omówiono znaczenie zielonej polityki przemysłowej w rozwoju gospodarki wodorowej w Unii Europejskiej. Przedstawiono, w jaki sposób wodór, jako wszechstronny nośnik energii, może stanowić odpowiedź na potrzebę dekarbonizacji sektorów, w których redukcja emisji jest kwestią problematyczną i jednocześnie priorytetową. Przedstawiono ewolucję gospodarki wodorowej, od jej początkowej koncepcji związanej z energią jądrową do jej obecnego powiązania z odnawialnymi źródłami energii, podkreślając jej potencjał w redukcji emisji dwutlenku węgla i wpływ na zmiany w strukturze zużycia energii w UE. Struktura artykułu obejmuje omówienie planowania strategicznego w polityce ekonomicznej, a kolejno przedstawienie koncepcji zielonej polityki przemysłowej, jej podstaw teoretycznych i przykładów zastosowania w Unii Europejskiej. Następnie skoncentrowano się na unijnej strategii wodorowej, w tym na jej celach i kluczowych działaniach na rzecz rozwoju gospodarki wodorowej. Omówiono rolę wodoru w unijnej zielonej polityce przemysłowej, w szczególności w sektorach energii, transportu i przemysłu ciężkiego, a także przedstawiono wysiłki na rzecz zwiększenia produkcji i wykorzystania wodoru odnawialnego. W podsumowaniu podkreślono wieloaspektowe funkcje zielonej polityki przemysłowej w eliminowaniu niedoskonałości rynku, wspieraniu nowych i modyfikowaniu dotychczasowych kierunków rozwoju gospodarczego. Badanie, ograniczone do okresu 2019-2023, zapewnia wgląd w integrację zagadnień środowiskowych z polityką przemysłową, sugerując, że strategia i polityka UE mogą służyć jako modelowe podejście w tym obszarze rozważań.
Prawa autorskie (c) 2023 Paweł Brusiło https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Accessing Contexts and Approaches for Entrepreneurship: The Impact of COVID-19 on Brazil’s Entrepreneurial Environment
We wczesnych latach badań nad przedsiębiorczością działalność przedsiębiorczą traktowano jako proces sekwencyjny, wywodzący się z planowania i prowadzony przez jednostki z wrodzonymi zdolnościami. Od czasu pojawienia się nowych podejść do przedsiębiorczości, takich jak efektuacja i bricolage, proces przedsiębiorczości zaczął być postrzegany w inny sposób. Artykuł ma na celu wprowadzenie i omówienie kontekstowych aspektów przedsiębiorczości priorytetyzujących tę zmianę paradygmatu. Dokonano tego z wykorzystaniem danych na temat środowiska przedsiębiorczości w Brazylii, która jest wschodzącą gospodarką o złożonym i burzliwym kontekście gospodarczym. Zaobserwowano tam bowiem, że pandemia COVID-19 uwydatniła trudności napotykane już wcześniej przez brazylijskich przedsiębiorców w dostępie do zasobów, a także przyspieszyła rejestrację przedsięwzięć opartych na potrzebach. Tekst wnosi nowe spojrzenie do dyskusji dotyczącej potrzeby rozumienia przedsiębiorczości jako zjawiska kontekstualnego.
Prawa autorskie (c) 2023 João Paulo Moreira Silva, Andrzej Sztando https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Artykuł 299 Kodeksu spółek handlowych w ujęciu podmiotowym, przedmiotowym i temporalnym
Artykuł 299 Kodeksu spółek handlowych to regulacja zabezpieczająca interesy wierzyciela w razie braku spłaty zobowiązania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. W przypadku prawomocnego stwierdzenia bezskuteczności postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego wierzyciel ma uprawnienie do wytoczenia powództwa przeciwko członkom zarządu dłużnej spółki, których kadencja przypadła na okres, w którym wierzytelność powstała lub była wymagalna. Opisywana regulacja odnosi się przede wszystkim do świadczeń pieniężnych publicznoi prywatnoprawnych wywodzących się z różnych tytułów, jak np. ustawy, umowy itp. Artykuł opiera się na dogmatyczno-prawnej metodzie badawczej.
Prawa autorskie (c) 2024 Ekonomia XXI Wieku
Zasady zamówień publicznych a zapobieganie korupcji
W artykule wskazuje się na trudności związane ze zdefiniowaniem zjawiska korupcji, główne zagrożenia zamówień publicznych związane z występowaniem zachowań korupcyjnych oraz na rolę właściwego stosowania zasad zamówień publicznych jako narzędzi zapobiegania korupcji. Zasady te bowiem są wskazówką dla zamawiającego, jak podejmować pewne działania w trakcie postępowania, a jakich unikać, aby postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego przebiegło w sposób zgodny z prawem, a środki publiczne zostały wydane w sposób efektywny i rozsądny. W przypadku występowania luzów decyzyjnych są wskaźnikiem właściwego wykorzystania pozostawionej zamawiającemu swobody podjęcia decyzji. Zagrożenie korupcją w zamówieniach publicznych wynika głównie z faktu wydatkowania w ich trakcie znacznych środków publicznych, a ryzyko wystąpienia przekupstwa czy zmowy przetargowej istnieje niezależnie od etapu prowadzonego postępowania.
Recenzja książki: Elżbieta Bombińska, Modele świadczenia usług w handlu międzynarodowym
It is vital to recognise the author’s selection of subject matter as appropriate and significant as it pertains to a crucial aspect within the two foremost global economic megatrends: globalisation and regional integration. As is commonly known, generally speaking, these megatrends revolve around the notable growth in economic connections between nations around the world and in various regions. In addition, with the dynamic and non-linear growth in the flow of goods, capital, technology, knowledge and the mobility of people, services play a crucial role as an integral component that contributes to these evolving dynamics. According to the author (p. 12), the growth rate of trade in services has far exceeded that of trade in goods in the past three decades. For instance, while the volume of trade in goods increased fourfold between 1995 and 2018, the value of global trade in services witnessed a fivefold increase. The reasons behind this phenomenon can be attributed to both internal and external factors. Internally, rapid economic development in several market-oriented countries after World War II resulted in increased prosperity, shifting consumption patterns, and a rise in the demand for services. This demand was also driven by the need to manage leisure time and address the ageing populations. Externally, a combination of technical, technological, economic, political, and socioeconomic conditions contributed to the complex landscape of exogenous factors influencing this trend. However, despite societies becoming more focused on providing services internally, the share of services in international trade has not increased. In 2018, the service sector accounted for two- thirds of global GDP and almost 60% of jobs, but according to balance of payments statistics, it only generated about 24% of the value of global trade. The author of the paper highlights this paradox, pointing to reasons such as the development of invisible IT services in cross-border trade and official restrictions on them, and argues that the fundamental issue lies in the underestimation of global trade in services, which is a result of how it is defined and measured.
Prawa autorskie (c) 1970 Ekonomia XXI Wieku
Cyfrowy nomadyzm stanowi odzwierciedlenie nowego stylu życia młodych ludzi, którzy pracują zdalnie. Mogą więc nieustannie podążać za przygodą i rozwijać swoje pasje. Głównym celem badawczym jest poznanie determinant wyboru takiego stylu życia przez Polaków. Obiektem badań są cyfrowi nomadzi polskiego pochodzenia. Zastosowano metodę analizy literatury oraz wywiadu pogłębionego na próbie czterdziestu respondentów. Badanie wykazało, że polscy cyfrowi nomadzi nie utożsamiają się z większą społecznością, ponieważ spotykają się z niezrozumieniem i nie ufają osobom poznanym w trakcie podróży. Typowy cyfrowy nomad pracuje zdalnie w branży IT, marketingu lub edukacji. Jest osobą młodą, szukającą przygód w trakcie podróży, nieprzywiązującą większej wagi do warunków mieszkaniowych. Cechami charakterystycznymi są również minimalizm i niechęć do zakładania rodzin. Do głównych determinant wyboru koczowniczego trybu życia należy przede wszystkim nieusatysfakcjonowanie warunkami życia panującymi w Polsce oraz chęć dokonania zmian.
Prawa autorskie (c) 2022 Marcin Majewski https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Implikacje zmian demograficznych w krajach najsłabiej rozwiniętych
Demographic changes are one of the determinants shaping the global economy. Due to the growing population, the analysis of demographic changes in developed and developing countries is crucial. The aim of the article was to identify changes in the demographic structure of the least developed countries, and to assess the impact of demographic trends on the world economy. The study examines selected demographic trends in the least developed countries, including positive population growth, increase in life expectancy and in the number of children aged 0-14. The possible consequences for population growth in LDCs were also indicated. Based on the analysis of the literature and quantitative data, a possible increase in net migration from the LDCs and the probability of cultural problems in the host countries were identified. The research methods used in the article were the analysis of the literature and the method of inference.
Prawa autorskie (c) 2022 Julia Majewska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Analiza popytu zaobserwowanego na polskim rynku mieszkaniowym w latach 2019-2021
Popyt konsumpcyjny ma kluczowy wpływ na perspektywy rozwoju gospodarki krajowej, a sektor budowlany stanowi znaczny udział w strukturze polskiego PKB. Okres kryzysu jest szczególnym środowiskiem warunkującym zachowania społeczne i zarazem pierwszym etapem nowego cyklu koniunkturalnego. Identyfikacja reakcji społecznych panujących w tej fazie rzutuje na prognozowanie dalszych części cyklu. Celem badań było przeanalizowanie wpływu środowiska gospodarczego uwarunkowanego epidemią COVID-19 na zachowania nabywców nieruchomości mieszkaniowych. Aby osiągnąć cel, wykonano badania empiryczne niereaktywne i sondażowe. Uzyskane rezultaty wskazują, dlaczego w Polsce mieszkania postrzega się jako bezpieczną formę inwestycji, oraz stanowią pomocne narzędzie do prognozowania przyszłości polskiego rynku mieszkaniowego.
Prawa autorskie (c) 2022 Michał Grzegorzewski https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Hurdles and Obstacles in Monetary Policy Communication. A Model for the Communication Between the Central Bank and Markets
Central bank communication has become an essential part of monetary policy in recent years. Against the background of the zero interest rate policy, conventional monetary policy instruments have lost their effectiveness, and the management of market participants' expectations by means of appropriate communication has become an essential part of monetary policy. In this paper a new model of the communication process between the central bank and financial market players is elaborated, in particular exploring the obstacles and hurdles in the transmission of information from sender to recipient, empirical data are also reported for several stages of the new model. For efficient expectation management, both the selection of information by the central bank as well as the transmission path of this information is important as indirect communication can lead to information distortions. Last but not least, the recipients of the information, as people with a limited capacity and variable readiness to absorb it, play a central role in determining what information actually reaches them. Appropriate communication that takes these obstacles and the recipients' psychology into account can thus significantly increase the efficiency of monetary policy.(abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2020 Winand H. Dittrich https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Gender and Skill Dimensions of Technological Transitions at Workplaces: the Case of the Czech Republic, Poland and Slovakia
W artykule podjęto próbę zbadania wpływu technologii na zatrudnienie według płci i umiejętności na rynkach pracy w Czechach, Polsce i na Słowacji. Do analizy wpływu technologii na zatrudnienie według płci wykorzystano model VAR. Zastosowano ponadto panelowy model autoregresji z opóźnieniami rozłożonymi, by oszacować wpływ technologii na zatrudnienie według kategorii umiejętności. Z badania wynika, że chociaż technologia wpływa na zatrudnienie według płci w każdym z trzech analizowanych krajów, jest płciowo neutralna. W badaniu tym stwierdzono również, że w dłuższej perspektywie technologia wpływa negatywnie na zatrudnienie średnio wykwalifikowanych osób, pozytywnie natomiast na zatrudnienie osób o niskich i wysokich kwalifikacjach, w podobnym zakresie przed globalnym kryzysem finansowym i po nim. W krótkim okresie wpływ technologii jest zróżnicowany w poszczególnych krajach, co przypisuje się odmiennościom polityk oraz instytucji rynku pracy.(abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2020 Ebenezer Kwabla Mensah https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Labour Costs in the Aerospace Industry: LMDI Decomposition of Aerospace Manufacturing Payrolls
Nowatorskie podejście do zagregowanej analizy danych płacowych z wykorzystaniem średniej logarytmicznej rozkładu indeksu Divisia zostało zastosowane w przemyśle wytwórczym US Aerospace w latach 1998-2012, w ujęciu zarówno nominalnym, jak i realnym. Omawiany okres pozwala lepiej zrozumieć, jak przemysł lotniczy i kosmiczny radzi sobie z poważnymi ciosami gospodarczymi w obszarze najważniejszego czynnika produkcji, jakim jest praca. Dekompozycja opierała się na trzech czynnikach: efekcie płacowym, wielkości i efekcie liczbowym. Wyniki pokazują, że płace mają mniejszy wpływ niż procesy restrukturyzacyjne, jeśli wziąć pod uwagę zagregowane listy płac. W przeciwieństwie do tego, co sugerują proste indeksy płac, efekt płacowy w ujęciu realnym przyczynił się jedynie do umiarkowanego wzrostu wynagrodzeń o współczynnik 1,15, czyli mniej więcej o tyle samo, ile wynika z rosnącej liczby firm w branży. Łączny efekt wielkości w badanym okresie wyniósł około 0,647. Wyniki pokazują, że relatywnie stabilne realne koszty pracy w amerykańskim przemyśle lotniczym były konsekwencją zmniejszania się wielkości firm, co rekompensowało wzrost średnich płac.(abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2020 Martin Machay https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Legal and Economic Aspects of Money Laundering in Selected EU Member States
Zasadniczym celem artykułu jest zwrócenie uwagi na strukturę regulacji prawnych, których istotą pozostaje zwalczanie przestępstwa prania brudnych pieniędzy w wybranch państwach Unii Europejskiej (Francja i Belgia). W opracowaniu zostaną przedstawione zatem rozwiązania prawne, obowiązujące w wybranych kodeksach karnych (art. 324-1 francuskiego k.k. oraz art. 505 belgijskiego k.k.), których celem jest zwalczanie omawianej patologii. Analizie poddane zostaną także określone luki prawne dotyczące analizowanego przestępstwa, które powinny zostać usunięte w celu zapewnienia wyższego poziomu bezpieczeństwa w funkcjonowaniu rynków finansowych oraz zinimalizowania częstotliwości prania brudnych pieniędzy. Drugą płaszczyzną rozważań, które zostaną przedstawione w opracowaniu, będzie analiza danych statystycznych dotyczacych transakcji podejrzanych, wykonywanych przez określone instytucje finansowe we wskazanych państwach na poszczególnych etapach przestępstwa prania pieniędzy.(abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2020 Joanna Brzezińska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Public Supervision on the Public Procurement Market in Selected EU Member States (Selected Aspects)
Artykuł dotyczy kwestii nadzoru publicznego sprawowanego przez wyspecjalizowane organy odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie systemu zamówień publicznych w poszczególnych państwach Unii Europejskiej. Minimalizacja ryzyka nieprawidłowości w dziedzinie zamówień publicznych wymaga wieloaspektowego oddziaływania, w tym sprawnego przeprowadzania czynności wykonywanych w ramach sprawowanego nadzoru. W artykule zostaną przedstawione rozwiązania jurydyczne dotyczące przedmiotowej materii zastosowane przez ustawodawców poszczególnych państw. Uwaga będzie zwrócona na niewłaściwe regulacje prawne, które powinny być zmienione przez normodawców wskazanych państw Unii Europejskiej (często są one niejasne i sprzeczne ze sobą). Ponadto nie sposób nie scharakteryzować norm prawa Unii Europejskiej dotyczących publicznego nadzoru nad rynkiem zamówień publicznych, które powinny być stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przedstawione w artykule wnioski i propozycje de lege ferenda mogą przyczynić się do skuteczniejszego funkcjonowania rynku zamówień publicznych. Publikację przygotowano w ramach projektu finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki - decyzja DEC-2014/14/E/HS5/00845. (abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2020 Jan Gola https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Automotive Configurator as a Digital Platform for Product Customization
W artykule skoncentrowano się na cechach sprzedaży produktów i usług online w branży motoryzacyjnej. Badanie rzuca światło na dostosowanie produktu i efekt tego dla klientów. Zanalizowano nowoczesne narzędzia w komunikacji marketingowej, takie jak konfigurator online, filmy o produktach online, samouczki dla klientów i chatboty online, zapewniające możliwość stworzenia pozytywnego doświadczenia dla różnych klientów. Zbadano konfiguratory samochodowe dwóch światowych producentów samochodów, takich jak Skoda Auto i Opel. Na podstawie badań przeprowadzonych na terytorium Republiki Czeskiej stwierdzono, że z punktu widzenia klienta konfigurator Skoda Auto jest bardziej kompleksowy w porównaniu z konkurentem, czyli Oplem. (abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2020 Emil Velinov https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Konsekwencje i przebieg wojny handlowej pomiędzy Chinami a Stanami Zjednoczonymi
Artykuł jest poświęcony tematyce wojny handlowej, która toczyła się przez 18 miesięcy pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Chinami. Omawiany jest wpływ działań administracji prezydenta Donalda Trumpa na gospodarki krajów zarówno biorących udział w konflikcie, jak i pozostałych, na które oddziałuje wojna handlowa. Pomimo zaangażowania znacznych środków politycznych sytuacja Stanów Zjednoczonych nie uległa poprawie. Wiele artykułów, m.in. z sektora telekomunikacyjnego, nadal jest importowanych z zagranicy, a nie produkowanych w kraju. Nie wpłynęło to pozytywnie na sektor przemysłowy Stanów Zjednoczonych, ale w wyniku zjawiska dywersyfikacji handlu poprawił się bilans handlowy Wietnamu, Unii Europejskiej czy Tajwanu. Opisano chronologicznie najważniejsze wydarzenia, które miały kluczowy wpływ na przebieg sporu i kształtowanie sytuacji międzynarodowej gospodarki. Szybkie zmiany w przepisach spowodowały dużą niepewność i zniechęciły przedsiębiorstwa do inwestycji. Zastosowana metoda badawcza to analiza danych i literatury. Artykuł dostarcza dowodów na to, że wojna handlowa jest niekorzystna dla gospodarki amerykańskiej, chińskiej oraz światowej.(abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2019 Marcin Majewski https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Cultural Diversity in the Construction of Incentive Systems in Enterprises - Literature Review
Celem pracy jest podkreślenie znaczenia różnorodności kulturowej w procesie tworzenia systemów motywacyjnych. W związku z tym w artykule zebrano i omówiono wybrane definicje motywacji oraz systemów motywacyjnych. Powodem ich funkcjonowania w przedsiębiorstwach jest motywowanie pracowników i doskonalenie ich pracy przy użyciu bodźców natury finansowej i niefinansowej. Motywacja to wewnętrzny stan człowieka, który polega na odczuwaniu pewnych potrzeb, które człowiek chce zaspokoić. Natomiast motywowanie to element zarządzania opierający się na takim wykorzystywaniu motywatorów, by zapewniały zaangażowanie pracowników na rzecz sukcesu organizacji, zachęcały do podnoszenia kwalifikacji i dawały satysfakcję z pracy. W artykule zdefiniowano również instytucje formalne i nieformalne, które są istotne z punktu widzenia działania systemów motywacyjnych. Praca powstała na podstawie studiów literaturowych.(abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2019 Paula Przysada https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Transition Towards Energy Generation from Renewable Sources in the People's Republic of China
Przez ostatnie lata Chińska Republika Ludowa przechodziła głęboką transformację energetyczną, ponieważ odnawialne źródła energii stają się coraz bardziej korzystną i efektywną alternatywą dla źródeł konwencjonalnych, których koszty środowiskowe, społeczne i ekonomiczne stają się niewspółmierne do osiąganych korzyści. Wzrost znaczenia OZE w produkcji energii elektrycznej w Chinach ma swoje odzwierciedlenie w miksie energetycznym, w którym w 2019 roku ponad 26% energii elektrycznej było pozyskiwane ze źródeł odnawialnych. Artykuł stanowi przegląd najważniejszych przemian związanych z transformacją energetyczną w Chińskiej Republice Ludowej w latach 2000-2019. Prezentowane dane dotyczące wielkości produkcji energii elektrycznej pozwalają prześledzić dotychczasowe zmiany w strukturze energetycznej, a przykłady konkretnych obiektów infrastrukturalnych (takich jak Tama Trzech Przełomów w prowincji Hubei) umożliwiają szersze omówienie skutków postępującej dywersyfikacji źródeł energii w Chinach.(abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2019 Paweł Brusiło https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
W artykule podjęto analizę sektora turystycznego w Indiach. Autorka bada przede wszystkim wpływ analizowanego sektora na gospodarkę. Istotą artykułu jest ukazanie możliwości rozwoju sektora turystycznego na Półwyspie Indyjskim. Analiza literatury, źródeł internetowych oraz raportów indyjskiego Ministerstwa Turystyki wskazuje, że turystyka stanowi istotny element gospodarki i nieustannie się rozwija. Stwarza ona nowe miejsca pracy, przyczynia się do polepszenia poziomu życia mieszkańców oraz wpływa korzystnie na dochody z wymiany walut. Indyjskie Ministerstwo Turystyki poprzez liczne kampanie przyczynia się do zwiększenia popularności Indii wśród zagranicznych turystów. Największy wpływ na rozwój infrastruktury turystycznej danego miasta ma liczba przyjeżdżających do niego turystów wraz z mieszkającą na danym terenie ludnością. Artykuł ma na celu identyfikację wpływu turystyki na gospodarkę Indii.(abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2019 Julia Majewska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Likwidacja Zakładów Górniczych "Lena" w Wilkowie
Celem artykułu było przedstawienie procesu likwidacji Zakładów Górniczych ,,Lena" w Wilkowie koło Złotoryi. Zostały one utworzone w miejscu przedwojennej niemieckiej kopalni. Pierwszą rudę w Polsce uzyskano w 1950 roku i nieprzerwanie kontynuowano eksploatację złoża przez kolejne dwadzieścia cztery lata - do 1973 roku. W pracy wymieniono czynniki, które doprowadziły do zamknięcia tej jednostki gospodarczej, oraz ich następstwa wpływające na miejscową ludność. Ponadto omówiono charakter kopalni, typ złoża, infrastrukturę, problem odpływu wykwalifikowanej kadry pracowniczej, dysproporcje płacowe oraz trudności związane z dojazdem do pracy. Opisano przebieg postępowania wygaszającego zakład - od chwili wydania decyzji, przez rozbiórkę zaplecza maszynowego, zatapianie kopalni, sprzedaż środków obrotowych i trwałych, aż do momentu uruchomienia nowego przedsiębiorstwa.(abstrakt oryginalny)
Prawa autorskie (c) 2019 Karolina Rybicka https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0